Onlayn kredit. Kredit berishning yangi shakllari. - Zaimer.uz - финансовый супермаркет

Onlayn kredit. Kredit berishning yangi shakllari.

O‘qish vaqti 3 daqiqa
Onlayn kredit. Kredit berishning yangi shakllari.

Mundarija

    Borgan sari qarz oluvchilar an’anaviy kreditlashdan voz kechib, kartada onlayn tarzda kredit olish uchun ariza berishni afzal ko’rishmoqda. Bu do’stlar yoki tanishlar yordamiga murojaat qilmasdan kerakli miqdorni olishning qulay usuli. Qabul qiling, agar sizga kichik miqdor kerak bo’lsa, bankka borish mantiqiy emas. Bundan tashqari, banklar ko’p hollarda ish kunlarida soat 18.00 gacha ishlaydi. Ammo yarim tunda yoki dam olish kunlarida pul kerak bo’lsa-chi? Kutilmagan holatlar har kim bilan sodir bo’lishi mumkin – ularning telefoni o’g’irlangan, muzlatgich buzilgan, yuqori qavatdagi qo’shnilar suv ostida qolgan, qarindoshi kasalxonaga yotqizilgan. Fors-major holatlari tezkor qaror qabul qilishni talab qiladi va bu holda onlayn kredit olish eng maqbul yechim hisoblanadi.

    Onlayn kredit O’zbekiston: qayerdan qarz olish kerak?

    Mikromoliya tashkiloti yoki bankdan kartangiz bo’yicha kredit olishingiz mumkin. Amalda bankdan bunday kredit olish qiyin. Banklar arizani ko’rib chiqish uchun uzoq vaqt talab etadi va faqat ushbu moliya instituti tomonidan xizmat ko’rsatgan (depozitga ega, ish haqi/pensiya/stipendiya oladigan) va ochiq karta hisobvarag’iga ega bo’lgan mijozlarga kredit berishni ma’qullaydi.

    MKO-larda arizalarni ma’qullash darajasi taxminan 60-80% ni tashkil qiladi, ko’plab mikrokredit tashkilotlari dam olish va bayramlarsiz 24/7 pul chiqaradilar. Toshkent shahrida onlayn kredit olish uchun ariza topshirishda sizga quyidagilar kerak bo’ladi:

    • O‘zbekiston fuqarosining amaldagi pasporti. Kredit olish uchun faqat katta yoshdagi qarz oluvchilar murojaat qilishlari mumkin.
    • Soliq identifikatsiya raqami (TIN).
    • istalgan milliy operatorning mobil raqami.
    • istalgan bankning amaldagi kartasi.

    Ba’zi MKO-lar qo’shimcha hujjatlarni yoki kafilning mavjudligini so’rashi mumkin, ammo bunday tashkilotlar ko’p emas.

    Kartaga onlayn kredit – asosiy afzalliklari

    Mikrokreditlar bo’yicha foiz stavkasi bankdagiga qaraganda yuqori, ammo boshqa tomondan, pul qisqa muddatga qarzga olinadi va shuning uchun ortiqcha to’lov ahamiyatsiz. Ayrim mikrokredit tashkilotlari birinchi ssudani 0% stavkada berishadi, keyingi safar esa chegirma taklif qilishadi (agar qarz oluvchi oldingi kreditni o‘z vaqtida, kechiktirmasdan to‘lagan bo‘lsa).

    Onlayn kreditning asosiy afzalliklari (O’zbekiston):

    • daromadni tasdiqlovchi hujjatsiz pul chiqarish. Ishsizlar, yomon kredit tarixi va past kredit reytingiga ega bo’lgan shaxslar, tug’ruq ta’tilidagi onalar, talabalar va nafaqaxo’rlar MKO-dan kredit olishlari mumkin.
    • 5 daqiqada kredit olish uchun ariza bering. Sizga har qanday gadjet va internet kerak bo’ladi. Shaklni bir marta to’ldirishingiz kerak, keyingi paytlarda qarz oluvchi shunchaki kredit miqdori va muddatini ko’rsatadi.
    • Tez kreditni tasdiqlash. Baholash tizimlari arizani o’rganadi, ular ariza shaklidagi ma’lumotlarni tezda tahlil qiladilar va 70% hollarda ijobiy bo’lgan hukm chiqaradilar. Statistik ma’lumotlarga ko’ra, anketalarning taxminan 5% noto’g’ri yoki xatolar bilan to’ldirilgan, shuning uchun tizim ularni rad etadi. Hech qanday muammosiz onlayn kredit olish uchun barcha ma’lumotlarni diqqat bilan tekshiring.
    • Vaqtni tejash. Bankka borib, yo‘lda vaqt o‘tkazib, hujjatlarni yig‘ishtirib, navbat kutishning hojati yo‘q. Siz istalgan vaqtda istalgan joydan murojaat qilishingiz mumkin.
    • Onlayn pul. Tasdiqlangandan so’ng, tasdiqlangan miqdor darhol kartaga o’tkaziladi – siz uni keyingi o’tkazishingiz yoki naqd pullashingiz mumkin.

    Kreditning barcha shartlari oldindan aniqlanishi kerak. Agar biron sababga ko‘ra Toshkent shahridagi onlayn kreditingizni o‘z vaqtida to‘lay olmasangiz, kreditorni oldindan xabardor qiling. Ko’pgina MKO-lar uzaytirish xizmatini taklif qiladi, unda siz faqat foizlarni to’lash orqali kredit muddatini uzaytirishingiz mumkin. Shunday qilib, siz ishonchli qarz oluvchi sifatida obro’ingizni saqlab qolgan holda, kechiktirilgan to’lovlar, jarimalar to’lamaysiz.

    Sizni qiziqtirishi mumkin

    Doim qarz oluvchi bo‘lib qolmaslik uchun mikroqarzni qanday olish bo‘yicha beshta maslahat.
    30.07.2024
    2 daqiqa

    Doim qarz oluvchi bo‘lib qolmaslik uchun mikroqarzni qanday olish bo‘yicha beshta maslahat.

    Qarz oluvchilarning soni ortib borayotganligi, mikroqarzlar aholi o‘rtasida ommalashganligidan dalolat bermoqda. Mikroqarz masalasiga qanday qilib to‘g‘ri yondoshishni ushbu maqolada tushuntirib beramiz.

    1. Sizning istagingiz bilan imkoniyatlaringiz bir-biriga mos keladimi?

    Bu nafaqat mikroqarzlarga, balki umuman olganda har-qanday kreditga ham tegishlidir.  Jo‘ngina formulani inobatga olish kerak, sizning hamma kredit va qarzlaringiz bo‘yicha barcha muntazam ravishdagi to‘lovlaringiz muntazam ravishdagi daromadlaringizdan yuqori bo‘lmasligi kerak.

    2.Qarzni maqsadini to‘g‘ri tushunish.

    Mikroqarzning xususiyati uni bank kreditidan farqlanishi hisoblanadi. Shartnomaga ko‘ra mikroqarzdni muddati va miqdori kichikroq, garov talab qilinmaydi, uni rasmiylashtirish oson, kredit tarixi talab qilinmaydi yoki u unchalik muhim emas. Va eng asosiysi, mikroqarz “tezkor yordam” vositasi hisoblanadi. Ya’ni bu qarz oluvchining shoshilinch masalalarini hal qilish uchun “tezkor” pullardir.

    3.MKT tanloviga sinchkovlik bilan yondoshish.

    Tashkilot Markaziy bankning MKTlar reestrida borligini ko‘rib chiqish kerak. Bu uni noqonuniy kreditor emasligiga ishonch hosil qilish uchun zarur hisoblanadi.

    MKTlar reestrini Markaziy bank saytiga havolada ko‘rish mumkin _____.

    4.Mikroqarz shartnomasini diqqat bilan o‘qib chiqish.

    Mikroqarz olishdan avval yaxshilab hujjat bilan tanishish va mablag‘larni olish va qarzni so‘ndirish muddatlari bo‘yicha shartlarni o‘rganib chiqish kerak. Shartnoma MKT to‘g‘risida barcha zarur bo‘lgan ma’lumotlarni va to‘lovlarni to‘liq summasi to‘g‘risidagi axborotni o‘z ichiga olishi shart. Shartnomada ortiqcha to‘lovning eng ko‘p miqdori ko‘rsatilishi shart.

    Mikroqarzlar bo‘yicha sug‘urta – qo‘shimcha modda.    Agar, u shartnomaga kiritilgan bo‘lsa, qarz oluvchi qo‘shimcha tarzda qarz summasidan kichik miqdordagi foizni to‘lashi kerak. Agar qarz oluvchi qiyin vaziyatga tushib qolsa va qarzni sog‘lig‘iga ko‘ra to‘la olmasa, sug‘urta unga qiyin vaziyatlarda yordam beradi.

    MKT mikroqarzlarni chet el valyutasida berishga, bir tomonlama tartibda qarz bo‘yicha muddat va stavkalarni o‘zgartirishga, agar qarzni muddatidan oldin so‘ndirishni istayotgan mijozga jarima qo‘llash bo‘yicha huquqlarga ega emasligini bilishga Qarz oluvchi majbur.

    5.Qarzni to‘la olmasangiz, MKTGa qo‘ng‘iroq qilishingiz shart. 

    Agar qarz oluvchi qarz bo‘yicha qarzdorlikni muddatida so‘ndirish layoqatiga (qiyin hayotiy vaziyat, oylik maosh kechiktirilishi) ega bo‘lmasa, unda unga kechiktirilgan kunlarga qo‘shimcha % hisoblash boshlashini kutib o‘tirish joiz emas. Kreditorni muammolar to‘g‘risida darxol xabardor qilish va bo‘lib-bo‘lib to‘lash yoki restrukturizasiya qilish bo‘yicha kelishuvga erishish ma’qulroqdir.

    Batafsil
    Oʼzbekistonda qanday qilib davolanish uchun qarzga pul olish mumkin
    30.07.2024
    2 daqiqa

    Oʼzbekistonda qanday qilib davolanish uchun qarzga pul olish mumkin

    Oilangiz aʼzolaringiz yoki oʼzingizni sogʼligʼi toʼgʼrisida soʼz borganda, shoshilinch tibbiy yordam, jarrohlik yoki shifoxonaga yotqizish boʼladimi, bunga darhol eʼtibor qaratish  va eng yaxshi parvarish kerak boʼladi.

    Tibbiy xizmatlar narxi oshib borayotgan bir vaqtda, Siz uchun davolanish uchun qarzga qaerdan pul olish mumkinligi toʼgʼrisida bilish juda muhimdir. Sizga qanday qilib imkon qadar qarzga pul olishni aytib beramiz.

    Davolanish uchun qarzga pul olishni 2 ta varianti mavjud.

    1 variant

    MKTdan davolanish uchun qarz

    MKTlar minimal talablar bilan soddalashtirilgan tarzda qarzni rasmiylashtirishlari mumkin:

    • qarzni rasmiylashtirish chogʼida, banklar tomonidan, qoidaga koʼra soʼraladigan keragidan ortiq hujjatlar talab etilmaydi;
    • qarz oluvchini toʼlov qobiliyatini va kredit tarixini baholashda soddalashtirilgan metodikani qoʼllanadi;
    • qarz berish toʼgʼrisida qaror imkon qadar tez chiqariladi, zarur hujjatlar imzolangandan keyin pul beriladi;
    • garovsiz va kafilsiz sodda tartibda pul olish.

    2 variant

    Bankdan davolanish uchun kredit

    Davolanish uchun kreditni bevosita bankdan ham olish mumkin. Biroq, bunday turdagi kreditni kam sonli banklar berayotganligi va hozirgi kunda ularning soni oʼntadan ham ortiq emasligini yodda tutish kerak.

    Bankdan davolanish maqsadida kredit olish uchun, odatdagi hujjatlar toʼplamidan tashqari analiz, muolaja jarayoni, dori-darmonlar va  sarflanadigan materiallar bahosi, bevosita muolaja, jarrohlik aralashuv, reabilitatsiya va shu kabilarni oʼz ichiga olgan klinikaning toʼlov hujjatlarini taqdim etish talab etiladi.

    Shu bilan birga, banklar bemorga nisbatan uning qarindoshi boʼlgan qarz oluvchilarga koʼproq ijobiy qarashadi: bunday holatda, bu odam kasallikni choʼzilishi oqibatida toʼlov qobiliyatini yoʼqotmasligi hisobiga mablagʼlarni oʼz vaqtida qaytarish imkoniyatini oshiradi.

    Аgar potentsial qarz oluvchi bankning doimiy mijozi sanalsa, benuqson kredit tarixi va yaxshi moliyaviy holatga ega boʼlsa, unda uni kredit olish boʼyicha imkoniyatlari  sezilarli darajada oshadi.

    Batafsil
    Bank yoki MKT – naqd pulda kreditni qaysi biridan olgan ma’qul?
    14.04.2025
    2 daqiqa

    Bank yoki MKT – naqd pulda kreditni qaysi biridan olgan ma’qul?

    Iste’mol kreditlash bozorida uzoq vaqtlardan beri banklar hukmronlik qilib kelishgan. Raqobatchilari yo‘qligi sababli, ular yetakchi mavqelarga ega bo‘lishgan.  Hozir  ham, katta tajriba va yirik kapitalga ega bo‘lganliklari uchun banklar boshqa kredit tashkilotlaridan ajralib turibdi. Bugungi kunda jismoniy shaxslar bilan ishlaydigan va ularga qarz beradigan ko‘plab boshqa firmalar bor.

    Hozirda mikrokredit tashkilotlar mijozlarga qarzlar bo‘yicha yaxshi shartlarni taklif qilib, banklar bilan faol raqobatga kirishishmoqda. Bank krediti bahosi MKTga mikroqarzidan biroz pastroq, ammo hamma ham bankdan kredit olishni uddalay olmaydi. Banklar qarz oluvchini to‘lov layoqatini baholash masalasiga juda qattiq yondoshadilar va ko‘pincha kredit berishni rad etadilar. Statistikaga ko‘ra, qarz berishni MKTlar 10 tadan 3-4 tasini, banklar 10tadan 1 tasini ma’qullashadi.

    Bank uchun qarz oluvchini tekshirish – chuqur va uzoq ishdir. Banklar ko‘pincha ish joyidan va daromad to‘g‘risidagi ma’lumotnomalarni taqdim etishni so‘rashadi. Banklar ham yirik summalarni berishadi, biroq ko‘pincha garovga qo‘yilgan ko‘char, ko‘chmas mulk yoki kafillik ostida.

    Bugungi kunda mikrokredit tashkilotlari – kredit bozorining to‘la huquqli ishtirokchilari bo‘lib, qonuniy faoliyat yuritadilar va qiyin moliyaviy vaziyatda tezkor yordam berishga tayyordirlar.

    Bankdan kredit olishdan farqli o‘laroq mikroqarzni olish ancha oson. Lekin, agar muddati o‘tishiga yo‘l qo‘ysangiz, bunday qarzdorlikni so‘ndirish qiyinroq kechadi. Muddati o‘tganda qarz foizlar, jarimalar va penyalar hisobiga tez ortishni boshlaydi. Shuni unutmangki, agar mikroqarzni katta bo‘lmagan muddatga olsangiz va o‘z vaqtida so‘ndirib borsangiz, u sizning foydangizga ishlaydi.  Uni qanchalik tez so‘ndirsangiz, hamyoningizdan shunchalik kam pul ishlatishingizga to‘g‘ri keldi.

    Batafsil
    Ko‘chmas mulkni garovga qo‘yib kredit olish qanday amalga oshiriladi?
    08.09.2025
    9 daqiqa

    Ko‘chmas mulkni garovga qo‘yib kredit olish qanday amalga oshiriladi?

    O‘zbekistonda ko‘chmas mulk garovi krediti 2025: to‘liq qo‘llanma

    Ko‘chmas mulk garovi asosida kredit olish O‘zbekistonda yirik mablag‘ jalb qilishning eng ishonchli usullaridan biri bo‘lib qolmoqda. 2025-yilda ushbu moliyaviy vosita jarayonlarni raqamlashtirish va yangi davlat tashabbuslari tufayli yanada qulayroq bo‘ldi. Ushbu qo‘llanma sizga bunday kredit olishning barcha nozik jihatlarini tushunishga yordam beradi – bank tanlashdan tortib shartnoma imzolashgacha.

    Ko‘chmas mulk garovi krediti mohiyati va uning 2025-yildagi o‘rni

    Ko‘chmas mulk garovi krediti – bu kvartiralar, uylar, yer uchastkalari yoki tijorat ko‘chmas mulklari egalariga o‘z mulklarini sotmasdan bank yoki mikromoliya tashkilotidan pul mablag‘larini olish imkonini beruvchi maxsus moliyaviy mahsulotdir. Ko‘chmas mulk kredit bo‘yicha ta’minot vazifasini bajaradi, bu esa kreditor uchun xatarlarni sezilarli darajada kamaytiradi va qarz oluvchi uchun yanada qulay shart-sharoitlarni ochadi.

    2025-yilda ushbu vositaning mashhurligi, ayniqsa, biznes uchun aylanma mablag‘larga muhtoj bo‘lgan tadbirkorlar va yirik xaridlar, ta’lim yoki davolanish uchun mablag‘ talab qiladigan jismoniy shaxslar orasida o‘sishda davom etadi. O‘zbekistonda ko‘chmas mulk garovi asosida kreditlash bozori sezilarli o‘zgarishlarga duch keldi: raqamlashtirish tufayli tartib-qoidalar soddalashdi, turli moliya institutlaridan takliflar ko‘paydi va davlat tashabbuslari bunday kreditlarni aholi uchun yanada qulayroq qildi.

    Garovga olinadigan ko‘chmas mulk turlari va baholash xususiyatlari

    O‘zbekiston banklari va XMIlari garovga har xil turdagi ko‘chmas mulkni qabul qiladi, ularning har biri o‘ziga xos baholash xususiyatlari va talablariga ega. Yuqori likvidlilik va barqaror bozor qiymati tufayli turar-joy binolari – kvartiralar va xususiy uylar eng ko‘p talab qilinadi. Yer uchastkalari, ayniqsa istiqbolli hududlarda joylashgan yoki tijorat maqsadlarida foydalanishga mo‘ljallangan yer uchastkalari ham garov sifatida talabga ega. Tijorat ko‘chmas mulki – ofis binolari, omborlar, ishlab chiqarish binolari va savdo maydonlari biznes egalariga o‘z biznesini rivojlantirish uchun katta miqdordagi mablag‘larni olish imkonini beradi.

    Garovga qo‘yilgan ko‘chmas mulkka qo‘yiladigan asosiy talablar quyidagilardan iborat: yuridik jihatdan sof bo‘lishi, ya’ni yuklamalar, xatlashlar, sud nizolari va boshqa huquqiy muammolar bo‘lmasligi kerak. Mulkning holati uning qiymatini baholashda muhim rol o‘ynaydi – banklar yaxshi texnik holatdagi, kapital ta’mirlashni talab qilmaydigan obyektlarni afzal ko‘radilar. Joylashuv ko‘chmas mulkning likvidligiga sezilarli ta’sir ko‘rsatadi – yaxshi infratuzilma va transport qulayligiga ega rivojlangan hududlardagi obyektlar yuqori baholanadi.

    Ko‘chmas mulkni baholash jarayoni odatda bank tomonidan akkreditatsiyadan o‘tgan mustaqil baholovchilar yoki moliya tashkilotining o‘z mutaxassislari tomonidan amalga oshiriladi. Baholash obyektning murakkabligi va mutaxassislarning bandligiga qarab 1 kundan 3 ish kunigacha davom etadi. Baholashning yakuniy summasi tumandagi o‘xshash obyektlarning bozor qiymatiga, ko‘chmas mulkning likvidligiga, uning texnik holatiga va hududni rivojlantirish istiqbollariga bog‘liq. Banklar odatda ko‘chmas mulk bahosining 60-80 foizigacha kredit beradilar, bu esa ularni bozorda yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan o‘zgarishlardan himoya qiladi.

    Ko‘chmas mulk garovi asosida kredit olishning bosqichma-bosqich algoritmi

    1-qadam: Kreditorni tanlash – birinchi va eng muhim bosqichlardan biri. Banklar va mikromoliya tashkilotlari takliflarini sinchkovlik bilan taqqoslash eng maqbul shartlarni topish imkonini beradi. O‘zbekiston Markaziy bankining amaldagi litsenziyasiga ega bo‘lgan tekshirilgan tashkilotlarga alohida e’tibor qaratish lozim, bu ularning faoliyati ishonchliligi va qonuniyligini kafolatlaydi.
    2-qadam: Hujjatlarni oldindan hisoblash va to‘plash diqqat va puxta tayyorgarlikni talab qiladi. Qarz oluvchi va ko‘chmas mulk egasining pasporti, mulkka bo‘lgan huquqni belgilovchi hujjatlar (oldi-sotdi, hadya shartnomasi, meros to‘g‘risidagi guvohnoma), kadastr pasporti, YERRdan yuklamalar yo‘qligi to‘g‘risidagi ko‘chirma, jismoniy shaxslar uchun daromadlar to‘g‘risidagi ma’lumotnomalar yoki biznes uchun moliyaviy hisobotlarni o‘z ichiga olgan to‘liq hujjatlar to‘plamini yig‘ish kerak.

    3-qadam: Ariza topshirish banklarning rasmiy veb-saytlari, my.gov.uz davlat xizmatlari portali orqali onlayn yoki moliya tashkilotlari bo‘limlarida oflayn tarzda amalga oshirilishi mumkin. Onlayn arizalar tezroq ko‘rib chiqiladi – odatda 1-2 ish kuni ichida, oflayn arizalarni ko‘rib chiqish esa 5 ish kunigacha davom etishi mumkin.

    4-qadam: Garovni baholash va hujjatlarni tekshirish ariza oldindan ma’qullangandan so‘ng amalga oshiriladi. Bank ko‘chmas mulkni tekshirish uchun mustaqil baholovchini tayinlaydi yoki o‘z mutaxassisini yuboradi. Baholash narxi obyektning turi va murakkabligiga qarab 100 ming so‘mdan 500 ming so‘mgacha bo‘lishi mumkin. Shu bilan birga, bankning xavfsizlik xizmati taqdim etilgan hujjatlarning haqiqiyligi va huquqiy xavf-xatarlarning yo‘qligini tekshiradi.

    5-qadam: Shartnomani tasdiqlash va imzolash – pulni olishdan oldingi yakuniy bosqich. Baholash va hujjatlarni tekshirishning ijobiy natijalaridan so‘ng bank kreditlashning yakuniy shartlarini tasdiqlaydi va shartnoma tayyorlaydi. Imzolashdan oldin shartnomaning barcha shartlarini diqqat bilan o‘rganish juda muhim – foiz stavkasi, to‘lov jadvali, kechiktirganlik uchun jarima sanksiyalari va muddatidan oldin to‘lash shartlariga alohida e’tibor qaratish lozim.

    6-qadam: Pulni olish kredit shartnomasi va garov shartnomasi imzolangandan hamda garov tegishli davlat organlarida ro‘yxatdan o‘tkazilgandan so‘ng amalga oshiriladi. Mablag‘lar qarz oluvchining bank kartasiga, uning hisob raqamiga o‘tkazilishi yoki moliya tashkilotining siyosati va kredit miqdoriga qarab bank kassasi orqali naqd pul shaklida berilishi mumkin.

    O‘zbekistonning yetakchi banklarida kreditlash shartlari (2025-y.)

    O‘zbekistonda ko‘chmas mulk garoviga beriladigan kreditlar bo‘yicha foiz stavkalari milliy valyutada yillik 17 foizdan 32 foizgacha o‘zgarib turadi. Muayyan stavka bir necha omillarga bog‘liq: kredit miqdori (yirik qarzlar odatda pastroq stavkalarga ega), kreditlash muddati (uzoq muddatli kreditlar yuqori stavkalarga ega bo‘lishi mumkin), ko‘chmas mulk turi (tijorat ko‘chmas mulki ko‘pincha turar-joyga qaraganda yuqori stavkalarga ega) va qarz oluvchining kredit tarixi (benuqson kredit tarixi minimal stavkalarga da’vo qilish imkonini beradi).

    Sifatli likvidli ko‘chmas mulk uchun kredit summalari 1-2 milliard so‘mgacha yetishi mumkin, minimal limitlar esa odatda 50-100 million so‘mdan boshlanadi. Bunday kreditlarni qaytarish muddatlari bozordagi eng uzoq muddatlardan biri hisoblanadi – 15-20 yilgacha, bu esa qarz oluvchilarga o‘rtacha oylik to‘lovlarga umid qilish imkonini beradi.

    Bank nomi Dastur maks. summa Stavka (yillik) Muddati Xususiyatlar
    InfinBANK Ipoteka-2025 2 mlrd so‘m 6 foizdan 20 yoshgacha Yosh oilalar uchun qulay shartlar
    Moliya vazirligi Davlat dasturi 1,5 mlrd so‘m 16.5-17.5% 15 yoshgacha Kichik biznesni dastaklash
    Xalq banki Standart 1 mlrd so‘m 18% dan boshlab 10 yilgacha Tezkor tekshiruv
    Kapitalbank Investor 1,2 mlrd so‘m 17% dan boshlab 12 yoshgacha Tijorat ko‘chmas mulki uchun

    2025-yilning eng jozibador dasturlari orasida birinchi navbatda yosh oilalar va yangi qurilgan uylardan uy-joy sotib olish uchun mo‘ljallangan yillik 6 foizdan boshlanadigan InfinBANKning «Ipoteka-2025» dasturi ajralib turadi. Moliya vazirligi ko‘magidagi davlat dasturlari tijorat ko‘chmas mulki garovi ostida moliyalashtirishga muhtoj bo‘lgan kichik va o‘rta biznes uchun 16,5-17,5 foiz oralig‘idagi stavkalarni taklif etadi. Xalq banki va Kapitalbank mos ravishda investitsiya ko‘chmas mulki uchun arizalarni tez ko‘rib chiqadigan standart dasturlar va ixtisoslashtirilgan mahsulotlarni taklif etadi.

    Garov krediti olishda to‘lov qobiliyatini baholash va kredit tarixi

    Zamonaviy O‘zbekiston banklari qarz oluvchilarning to‘lov qobiliyatini baholashda rasmiy daromadlarni an’anaviy tahlil qilishdan tashqari yangi yondashuvlarni qo‘llamoqdalar. Moliyaviy muassasalar endi nafaqat potensial mijozning shaxsiy daromadini, balki butun oilaning, shu jumladan er yoki xotinning, shuningdek, kafillarning umumiy daromadini ham hisobga oladi. Bunday kompleks yondashuv qarz oluvchining real moliyaviy imkoniyatlarini yanada xolisona baholash va kredit mablag‘larini qaytarmaslik xatarlarini kamaytirish imkonini beradi.

    O‘zini o‘zi band qilgan fuqarolar va rasmiy tasdiqlangan daromadi bo‘lmagan shaxslar uchun banklar moliyaviy ishonchlilikni baholashning muqobil usullarini ishlab chiqdi. Kredit tashkilotlari so‘nggi 6-12 oy ichida bank kartalari bo‘yicha aylanmalarni, kommunal to‘lovlar tarixini va aliment to‘lovlarining muntazamligini sinchkovlik bilan tahlil qilmoqda. Ushbu ma’lumotlar an’anaviy daromad ma’lumotnomalari bo‘lmagan taqdirda ham qarz oluvchining moliyaviy intizomi to‘g‘risida to‘liq tasavvur hosil qilishga yordam beradi.

    Kredit tarixi ko‘chmas mulk garovi asosida kredit olish uchun arizani ma’qullashda muhim rol o‘ynaydi. O‘zbekistonning har bir fuqarosi kredit tarixini bir yilda bir marta my.gov.uz davlat xizmatlari portali orqali bepul tekshirishi mumkin. Kredit hisobotining muntazam monitoringi bankning qaroriga salbiy ta’sir ko‘rsatishi mumkin bo‘lgan xato va noaniqliklarni o‘z vaqtida aniqlash imkonini beradi. Kredit tarixini yaxshilash izchil ishlarni talab qiladi: barcha mavjud majburiyatlarni o‘z vaqtida to‘lash, to‘lovlarni kechiktirmaslik va kredit yukining oqilona darajasini saqlab qolish.

    Ko‘chmas mulk garovi va xavfsizlik choralari orqali kredit olish xavfi

    Ko‘chmas mulk garovi ostida kreditni rasmiylashtirishda asosiy xavf – qarzni uzoq vaqt to‘lamagan taqdirda garovga qo‘yilgan mulkni yo‘qotish ehtimoli. Agar qarz oluvchi to‘lovlar jadvalini muntazam ravishda buzsa va kredit shartnomasi bo‘yicha o‘z majburiyatlarini bajarmasa, banklar undiruvni garov narsasiga qaratishga qonuniy haqli. Garovga qo‘yilgan ko‘chmas mulkni sotish jarayoni odatda bir necha oy davom etadi va sud instansiyalari orqali amalga oshiriladi.

    Yashirin komissiyalar va qo‘shimcha to‘lovlar kreditning umumiy qiymatini sezilarli darajada oshirishi mumkin. Sug‘urta badallari, ko‘chmas mulkni mustaqil baholash uchun to‘lov, hisob yuritish uchun komissiya – bu xarajatlarning barchasi ko‘pincha kreditlash shartlari bilan dastlabki tanishishda e’lon qilinmaydi. Shartnomani imzolashdan oldin, barcha tegishli xarajatlarni o‘z ichiga olgan va ortiqcha to‘lov haqida haqiqiy tasavvur beradigan kreditning to‘liq qiymatini (PSK) aniqlashtirish shart.

    Kredit shartnomasini diqqat bilan o‘rganish kelajakda yoqimsiz kutilmagan hodisalardan qochishga yordam beradi. To‘lovlarni kechiktirganlik uchun jarima sanksiyalari, kreditni muddatidan oldin qaytarish shartlari va foiz stavkasini o‘zgartirish tartibi to‘g‘risidagi bo‘limlarga alohida e’tibor qaratish lozim. Ba’zi banklar kreditni muddatidan oldin to‘lash uchun qo‘shimcha to‘lovlar joriy etadi yoki kredit berishning dastlabki oylarida bunday imkoniyatni cheklaydi.

    Har qanday moliyaviy xizmatlarni olishda firibgarlik xavfi dolzarbligicha qolmoqda. Faqat litsenziyaga ega banklar va mikromoliya tashkilotlari bilan ishlang, O‘zbekiston Markaziy bankining amaldagi litsenziyasi mavjudligini tekshiring. Zarurat bo‘lmasa, hech qachon hujjatlarning asl nusxalarini uchinchi shaxslarga bermang va hujjatlarni taqdim etish zarur bo‘lganda, ulardan foydalanish maqsadi to‘g‘risida belgi qo‘ying.

    Ko‘chmas mulk garovi o‘rniga muqobil kredit variantlari

    Mikroqarzlar va iste’mol kreditlari o‘z ko‘chmas mulklarini xavf ostiga qo‘yishga tayyor bo‘lmaganlar uchun maqbul muqobil hisoblanadi. Ushbu moliyaviy mahsulotlar kamroq – odatda 100 million so‘mgacha mablag‘ olish uchun mo‘ljallangan, biroq rasmiylashtirish muddati sezilarli darajada tezroq, ya’ni 1 dan 3 ish kunigacha bo‘lishi bilan ajralib turadi. Bunday qarorlarning asosiy kamchiligi foiz stavkalarining yuqoriligi, ya’ni yillik 36-42 foizni tashkil etishi va aksariyat hollarda garov ta’minoti talab etilmasligidir.

    Yangi ko‘chmas mulk sotib olish uchun ipoteka krediti, agar asosiy maqsad pul olish emas, balki uy-joy sotib olish bo‘lsa, optimal yechim bo‘lishi mumkin. O‘zbekistondagi zamonaviy ipoteka dasturlari 20 yilgacha bo‘lgan muddatga yillik 14 foizdan 22 foizgacha bo‘lgan stavkalarni taklif qiladi, bunda sotib olingan ko‘chmas mulk avtomatik ravishda kredit garoviga aylanadi. Bunday yondashuv uy-joy masalasini mavjud ko‘chmas mulkni garovga qo‘ymasdan hal qilish imkonini beradi.

    Uy-joy ijarasi va ko‘chmas mulkni kreditga sotib olishni moliyaviy taqqoslash hozirgi bozor sharoitida oqilona qaror qabul qilishga yordam beradi. Uzoq muddatli istiqbolda uy-joyni sotib olish odatda ijaraga olishdan ko‘ra foydaliroq bo‘ladi, ayniqsa O‘zbekistonda ko‘chmas mulk narxlarining har yili 15-25 foizga oshishini hisobga olsak. Biroq, ijara katta moslashuvchanlik va harakatchanlikni ta’minlaydi, boshlang‘ich to‘lovni talab qilmaydi va sezilarli moliyaviy resurslarni bog‘lamaydi.

    Kredit turi maks. summa Stavka, % yil. Muddati Talablar
    Ko‘chmas mulk garovi ostida 2 mlrd so‘m 17-32% 20 yoshgacha Garov, daromadni tasdiqlash
    Iste’mol krediti 100 mln so‘m 28-42% 5 yilgacha Daromadni tasdiqlash
    Ipoteka 1,5 mlrd so‘m 14-22% 20 yoshgacha Boshlang‘ich to‘lov 15-30%

    Yodda tuting, ko‘chmas mulk garovi krediti jiddiy moliyaviy majburiyat bo‘lib, mas’uliyatli yondashuvni talab qiladi. Kredit bo‘yicha muntazam to‘lovlar oila umumiy daromadining 40 foizidan oshmasligi kerak va 3-6 oylik to‘lovlar miqdoridagi moliyaviy xavfsizlik yostig‘ining mavjudligi ehtimoliy vaqtinchalik qiyinchiliklarni mol-mulkni yo‘qotish xavfisiz yengib o‘tishga yordam beradi.

     

    Batafsil
    O‘zbekistonda past foizli nafaqaxo‘rlar uchun kreditlar mavjudmi?
    15.08.2025
    7 daqiqa

    O‘zbekistonda past foizli nafaqaxo‘rlar uchun kreditlar mavjudmi?

    2025-yilda O‘zbekistonda 80 yoshgacha bo‘lgan pensionerlarning 35 foizdan ortig‘i kredit olish imkoniyatini ko‘rib chiqmoqda. Banklar maxsus dasturlarni taklif etadi, biroq ular haqida oldindan bilish kerak bo‘lgan muhim jihatlarni o‘z ichiga oladi.

    Pensionerlarni kreditlashning umumiy shartlari

    O‘zbekiston kredit bozori pensionerlarga mikrozayomlar berishni qonun darajasida taqiqlamaydi. Biroq, har 10 bankdan 9 tasi ushbu toifadagi qarz oluvchilarga qo‘shimcha talablar qo‘yadi. Asosiy sabab – 60 yoshdan keyin mablag‘larni qaytarib olmaslik xavfining ortishi.

    Qonunchilik bazasi

    • O‘zbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksida qarz oluvchilar uchun yosh cheklovlari mavjud emas
    • «Banklar va bank faoliyati to‘g‘risida»gi qonun barcha layoqatli fuqarolarga kredit berishga ruxsat beradi
    • O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki banklarga pensionerlarning to‘lov qobiliyatini baholashda alohida yondashuvni tavsiya etadi

    Banklarning asosiy talablari

    Pensiya miqdori

    O‘rtacha talab qilinadigan daromad oyiga 2,5 mln so‘mdan boshlanadi. Bunda kredit bo‘yicha oylik to‘lov nafaqaning 40 foizidan oshmasligi kerak. Masalan, 3 mln so‘mlik pensiyada maksimal to‘lov 1,2 mln so‘mni tashkil etadi.

    Yosh cheklovi

    Banklarning 78 foizi kreditni qaytarish paytida qarz oluvchining eng yuqori yoshini belgilaydi:

    • 60 yosh – banklarning 45%
    • 65 yosh – banklarning 33%
    • 70 yil – banklarning 22%

    Mavjud kreditni hisoblash namunasi

    Pensiyasi 3,5 mln so‘m bo‘lgan 62 yoshli pensioner 3 yilga kredit olmoqchi. Bank 28 foiz stavkani taklif qilmoqda. Maksimal summani hisoblash:

    • Maksimal to‘lov: 3,5 mln × 40% = 1,4 mln so‘m/oy
    • 3 yil uchun jami ortiqcha to‘lov: kredit summasining ~45%
    • Mavjud kredit miqdori: taxminan 50 million so‘m

    Kredit tarixi

    Banklar qarz oluvchilarni Milliy kredit tarixi byurosi orqali tekshiradi. Muhim:

    • Oxirgi 2 yil ichida 30 kundan ortiq kechikish yo‘q
    • Oxirgi oyda ko‘pi bilan 3 ta kredit so‘rovi
    • Umumiy kredit yuki daromadning 50% idan oshmasligi kerak

    Muhim statistika

    O‘zbekiston Respublikasi Markaziy bankining 2023-yildagi ma’lumotlariga ko‘ra:

    • Pensionerlarning 62% arizalari ma’qullandi
    • O‘rtacha kredit miqdori – 38 mln so‘m
    • Eng ommabop muddat – 24 oy
    • Pensiya kreditlari bo‘yicha kechikish – 3,2%

    O‘zbekistonda pensionerlar uchun kredit mahsulotlari: turlari, shartlari va foydali takliflari

    Pensionerlar uchun kredit va qarz turlari: qiyosiy sharh

    O‘zbekiston moliya tashkilotlari pensionerlarga kredit mahsulotlarining uchta asosiy turini taklif etadi. Har bir variant o‘ziga xos to‘lov shartlari, qarz oluvchiga qo‘yiladigan talablar va foiz stavkalariga ega. Barcha mavjud kreditlash dasturlarini batafsil ko‘rib chiqamiz.

    Pensionerlar uchun mikroqarzlar: o‘rtacha foizli tez pul topish

    Asosiy parametrlar

    • Miqdori: 22-50 mln so‘m
    • Muddati: 12-36 oy
    • Stavka: yillik 26-30%
    • Ko‘rib chiqish: 1-3 ish kuni

    Bank top 3

    1. Hamkor Bank – 26%, 50 mln so‘mgacha
    2. Oriyent Finans – 30%, 22 mln so‘mgacha
    3. Mikrokreditbank – 28%, 30 mln so‘mgacha

    Mikroqarzlar nisbatan kichik miqdordagi mablag‘ga zudlik bilan muhtoj bo‘lgan pensionerlar uchun maqbuldir. Misol uchun, toshkentlik 45 yoshli Aziza tishlarini davolatish uchun Hamkor bankidan 35 mln so‘m olgan. 2 yillik muddat va 26% stavkada uning oylik to‘lovi 1,8 mln so‘mni tashkil etadi.

    Muhim: 67% mikroqarzlar pensionerlarga garovsiz beriladi. Ammo 30 million so‘mdan ortiq mablag‘ bo‘lsa, banklar ko‘pincha ishlaydigan qarindoshining kafilligini talab qiladi.

    Pensionerlar uchun iste’mol kreditlari: uzoq muddatli yirik summalar

    Bank maks. summa Stavka Maxsus shartlar
    Hamkorbank 200 mln so‘m 25 foizdan Summaga nisbatan 1,5% sug‘urta
    SQB 200 mln so‘m 25 foizdan 90 kunlik imtiyozli davr
    Ipak yo‘li 150 mln so‘m 27% dan boshlab Birinchi 3 ta to‘lovni bo‘lib to‘lash

    O‘zbekistonda pensionerlar uchun kreditlar: bank talablari va amaliy tavsiyalar

    Bank shartlari va qarz oluvchi pensionerlarga qo‘yiladigan talablar

    O‘zbekistonda nafaqaga chiqqandan keyin kredit olish mumkin, ammo bu moliyaviy tashkilotlarning o‘ziga xos talablarini tushunishni talab qiladi. Banklar pensionerlarni sinchkovlik bilan tekshiradi, chunki ularning asosiy daromadi qat’iy belgilangan va pensiya to‘lovlari miqdori bilan cheklangan.

    Rasmiylashtirish uchun zarur hujjatlar

    Standart paketga shaxsni tasdiqlovchi hujjat (pasport yoki ID-karta) va oxirgi 3 oy uchun pensiya hisob-kitoblari miqdori to‘g‘risidagi ma’lumotnoma kiradi. Davolanish yoki ta’mirlash uchun maqsadli kreditlar uchun tibbiyot muassasasi yoki qurilish kompaniyasi bilan shartnoma ilova qilinishi kerak bo‘ladi. 65 foiz hollarda banklar qo‘shimcha hujjatlar – olti oylik bank hisobvarag‘idan ko‘chirma yoki agar pensioner ishlashda davom etsa, qo‘shimcha daromadlar to‘g‘risida ma’lumotnoma so‘raydi.

    Kredit turi Asosiy hujjatlar Batafsil Tekshirish muddati
    Mikroqarz Pasport, pensiya guvohnomasi Pensiya hisob-kitobi 1-2 kun
    Iste’mol krediti Pasport, daromad ma’lumotnomasi Mehnat daftarchasi, garov shartnomasi 3-5 kun
    Overdraft Pasport, pensiya kartasi 6 oylik hisob-kitob 1-3 kun

    O‘zbekistonda pensionerlar uchun kreditlar: bank talablari va amaliy tavsiyalar

    Bank shartlari va qarz oluvchi pensionerlarga qo‘yiladigan talablar

    O‘zbekistonda nafaqaga chiqqandan keyin kredit olish mumkin, ammo bu moliyaviy tashkilotlarning o‘ziga xos talablarini tushunishni talab qiladi. Banklar pensionerlarni sinchkovlik bilan tekshiradi, chunki ularning asosiy daromadi qat’iy belgilangan va pensiya to‘lovlari miqdori bilan cheklangan.

    Rasmiylashtirish uchun zarur hujjatlar

    Standart paketga shaxsni tasdiqlovchi hujjat (pasport yoki ID-karta) va oxirgi 3 oy uchun pensiya hisob-kitoblari miqdori to‘g‘risidagi ma’lumotnoma kiradi. Davolanish yoki ta’mirlash uchun maqsadli kreditlar uchun tibbiyot muassasasi yoki qurilish kompaniyasi bilan shartnoma ilova qilinishi kerak bo‘ladi. 65 foiz hollarda banklar qo‘shimcha hujjatlar – olti oylik bank hisobvarag‘idan ko‘chirma yoki agar pensioner ishlashda davom etsa, qo‘shimcha daromadlar to‘g‘risida ma’lumotnoma so‘raydi.

    Kredit turi Asosiy hujjatlar Batafsil Tekshirish muddati
    Mikroqarz Pasport, pensiya guvohnomasi Pensiya hisob-kitobi 1-2 kun
    Iste’mol krediti Pasport, daromad ma’lumotnomasi Mehnat daftarchasi, garov shartnomasi 3-5 kun
    Overdraft Pasport, pensiya kartasi 6 oylik hisob-kitob 1-3 kun

    Ta’minot talablari va qo‘shimcha cheklovlar

    Kredit miqdori 50 mln so‘mgacha bo‘lganda aksariyat banklar (taxminan 72%) garov yoki kafillikni talab qilmaydi. Biroq, kattaroq qarzlar uchun moliya tashkilotlari ta’minotni talab qiladilar – odatda bu ko‘chmas mulk yoki transport vositasi. Masalan, «Hamkorbank»da 100 mln so‘mlik kreditni rasmiylashtirishda bozor qiymati 150 mln so‘mdan kam bo‘lmagan kvartira garovi talab etiladi.

    Yashirin cheklovlar qarz oluvchining yoshi va kredit muddati bilan bog‘liq. Banklarning atigi 23 foizi 65 yoshdan oshgan pensionerlarga kredit berishga tayyor, bunda maksimal muddat standart 5 yil o‘rniga 2-3 yilgacha qisqartiriladi. «Kapitalbank»da qoida amal qiladi – qarz oluvchining qarzni to‘liq qaytarish paytidagi yoshi 70 yoshdan oshmasligi kerak.

    Kredit tanlash va olish bo‘yicha amaliy maslahatlar

    Optimal kredit taklifini tanlash mezonlari

    Turli banklarning shartlarini taqqoslashda nafaqat foiz stavkasiga, balki kreditning to‘liq qiymatiga ham e’tibor qaratish lozim. O‘rtacha sug‘urta to‘lovlari qarz summasiga 1,5-2 foiz qo‘shiladi va arizani ko‘rib chiqish uchun komissiya 100 000 so‘mdan 500 000 so‘mgacha bo‘lishi mumkin. Masalan, bir bankda barcha qo‘shimcha to‘lovlarni hisobga olgan holda 25 foizli kredit boshqa muassasadagi 23 foizli taklifdan ko‘ra foydaliroq bo‘lishi mumkin.

    Muddatidan oldin to‘lash shartlari alohida e’tiborga loyiq. 2024-yilda O‘zbekistondagi banklarning 85 foizi kreditni muddatidan oldin yopganlik uchun jarimalarni bekor qildi, biroq ayrim tashkilotlarda dastlabki 6-12 oy ichida muddatidan oldin to‘lashga moratoriy saqlanib qolmoqda.

    Talabnomani tasdiqlash ehtimolini oshirish usullari

    Qo‘shimcha daromad manbalarini tasdiqlash kredit olish imkoniyatini taxminan 40 foizga oshiradi. Bu ko‘chmas mulkni ijaraga berishdan olingan daromadlar, omonatlardan olingan dividendlar yoki rasmiy qo‘shimcha ish bo‘lishi mumkin. Banklar pensionerning 10 mln so‘mdan ortiq qoldig‘i bo‘lgan jamg‘arma hisobvarag‘i mavjud bo‘lganda yoki garov bo‘lmasa ham, likvid ko‘chmas mulkka ega bo‘lganda ijobiy munosabat bildiradi.

    Kafil – ishlaydigan qarindosh yoki do‘stni jalb qilish kreditning maksimal miqdorini 1,5-2 baravar oshirish imkonini beradi. «Agrobank»da oylik daromadi 5 mln so‘mdan yuqori bo‘lgan kafil mavjud bo‘lsa, pensionerlar odatdagi 150 mln so‘m o‘rniga 300 mln so‘mgacha kredit olishlari mumkin.

    Muqobil kredit variantlari

    Pensiya overdrafti pensiya miqdorining 50 foizigacha bo‘lgan cheklov bilan eng qulay vosita bo‘lib qolmoqda. O‘rtacha 16-18% stavka jozibador ko‘rinadi, ammo qisqa muddat (ko‘pi bilan 1 yil) va har oyda barcha limitni to‘lash zarurati bu mahsulotni faqat qisqa muddatli moliyaviy ehtiyojlar uchun qulay qiladi.

    Ba’zi mikromoliya tashkilotlari qayta tiklanadigan limitli kredit liniyalarini taklif qilishadi. Masalan, «Moliya-kredit» pensionerlarga yillik 22 foiz stavkada 15 mln so‘mlik limitli kartani taqdim etadi, u yerda ishlatilgan summa to‘langandan so‘ng mablag‘lar yana mavjud bo‘ladi.

    Optimal kredit mahsulotini tanlash uchun joriy moliyaviy vaziyatni sinchkovlik bilan tahlil qilish kerak. Barqaror qo‘shimcha daromadga ega bo‘lgan pensionerlar uchun katta miqdordagi iste’mol kreditlarini ko‘rib chiqish mantiqan to‘g‘ri bo‘ladi, bir martalik kichik kreditlar uchun esa mikroqarzlar yoki overdraftlar yaxshiroq mos keladi. Asosiysi, qarz botqog‘iga tushib qolmaslik uchun to‘lov qobiliyatini real baholashdir.

    Batafsil
    O‘zbekistonda ishsizlar uchun mikroqarzlar
    15.08.2025
    8 daqiqa

    O‘zbekistonda ishsizlar uchun mikroqarzlar

    2025-yilda ishsiz O‘zbekiston fuqarolari rasmiy bandligi bo‘lmasa-da, bir necha usulda mikroqarz olishlari mumkin. Banklar va mikromoliya tashkilotlari to‘lov qobiliyatini tasdiqlashning muqobil usullarini hisobga olgan holda maxsus dasturlar ishlab chiqdilar.

    1. Ishsizlarga mikrokredit olish uchun qonuniy asoslar

    O‘zbekistonning zamonaviy kredit qonunchiligi rasmiy bandlik bo‘lmagan taqdirda ham qarz olish imkonini beradi. 2023-2025-yillardagi asosiy o‘zgarishlar ushbu toifadagi qarz oluvchilar uchun imkoniyatlarni sezilarli darajada kengaytirdi:

    • Muqobil skoring – banklar oxirgi 12 oydagi xarajatlar va to‘lovlarni (kommunal xizmatlar, mobil aloqa, bank o‘tkazmalari) tahlil qiladi. Barqaror to‘lov tarixi bilan tasdiqlash imkoniyati 40-60% ga oshadi.
    • O‘zini o‘zi band qilgan shaxs maqomi – yakka tartibdagi tadbirkor yoki o‘zini o‘zi band qilgan shaxs sifatida ro‘yxatdan o‘tish yillik 24% dan yuqori foiz stavkalari bilan maxsus kredit dasturlarida ishtirok etish huquqini avtomatik ravishda beradi.
    • Moslashuvchan baholash shartlari – 2024-yildan boshlab banklar qarz oluvchining mol-mulki, ma’lumoti va hatto boshqa moliya muassasalaridagi kredit tarixini ham hisobga olishi mumkin.

    2. Mikroqarz olishning asosiy usullari

    Mulk garovi ostida

    Ishsizlar uchun eng ishonchli variant – garov kreditlari. 2025-yilda banklar qabul qiladi:

    • Ko‘chmas mulk (kvartiralar, uylar, yer uchastkalari) – baholash qiymatining 70% gacha qismi
    • Avtomobillar (10 yildan oshmagan) – bozor narxining 50% gacha
    • Zargarlik buyumlari (probir tamg‘asi bilan) – narxining 90% gacha

    Garovli mikroqarzlar bo‘yicha o‘rtacha stavkalar yillik 22-28 foizni tashkil etadi, muddati – 3 oydan 5 yilgacha.

    O‘zini o‘zi band qilganlar uchun

    O‘zini o‘zi band qilganlar soliq organlarida ro‘yxatdan o‘tganidan keyin maxsus dasturlardan foydalanish imkoniyatiga ega bo‘ladi:

    • «Boshlang‘ich kapital» – yillik 25% bilan 30 mln so‘mgacha
    • «Biznesni rivojlantirish» – 3 yilga 50 mln so‘mgacha
    • Soddalashtirilgan sxema bo‘yicha tezkor kreditlar – 1 ish kunida yechim

    Daromadni tasdiqlash uchun ko‘chirma yoki oxirgi 3 oylik chek kifoya.

    Muqobil skoring orqali

    Faol moliyaviy tarixga ega ishsizlar quyidagilarni olishi mumkin:

    • Svet, gaz va suv uchun to‘lovlar tahlili asosida 10 mln so‘mgacha mikroqarzlar
    • Mobil banking ma’lumotlariga ko‘ra 5 million so‘mgacha bo‘lgan kredit kartalar
    • Ijobiy kredit tarixi mavjud bo‘lganda MFOga ekspress-qarzlar

    Bu holatda foiz stavkalari yuqori – yillik 36 foizdan 49 foizgacha.

    Onlayn mikroqarzlar

    Daromadni tasdiqlamasdan pul olishning eng tezkor usuli:

    • Mobil ilovalar (SQB, Hamkorbank) orqali tezkor qarzlar – 30 kunga 3 million so‘mgacha
    • Elektron hamyonlardagi kredit liniyalari (Payme, Click) – 5 million so‘mgacha limit
    • Biometrik ma’lumotlar bo‘yicha ekspress kreditlar – 15 daqiqada rasmiylashtirish

    Onlayn qarzlarning o‘rtacha stavkasi kuniga 1,5-2%, maksimal muddati – 60 kun.

    Muhim: 2025-yilda O‘zbekiston Markaziy banki mikroqarzlar bo‘yicha eng yuqori foiz stavkasini yillik 49 foiz darajasida belgiladi. Yuqori stavkali barcha takliflar noqonuniy hisoblanadi.

    3. 2025-yilda ishsizlar uchun Top 5 bank

    «Turon bank» ATB

    Bank Dastur Shartlar
    Mikrokreditbank «Ommabop 2» 10 mln so‘mgacha, 27% garovsiz
    Xalq banki «Onlayn mikro» Pasport bo‘yicha 32%, 5 mln so‘mgacha
    Agrobank «Mahalla loyihasi» Kafolat ostida 50 mln so‘mgacha, 25%
    «Mikroqarz» 3 mln so‘mgacha, kuniga 1,8% kafolat bilan, onlayn
    Ipak yo‘li banki «Qulay mikroqarz» 10 mln so‘mgacha, 32%, ikki hujjat bo‘yicha 12 oygacha

    2025-yilda mikroqarz tanlashda ishsizlar shartnoma shartlarini, ayniqsa yashirin komissiyalar va kechiktirilgan to‘lovlar uchun jarimalarni diqqat bilan o‘rganib chiqishlari lozim. Eng maqbul variant – to‘lov qobiliyatingizni sinab ko‘rish uchun qisqa muddatga kichik mablag‘lardan (2-3 million so‘m) boshlashdir.

    O‘zbekistonda ishsizlar uchun mikroqarzlar: olish shartlari va 2025-yilning eng yaxshi takliflari

    2025-yilda O‘zbekistonning ishsiz fuqarolari rasmiy bandligi yo‘qligiga qaramay, mikroqarz olishning bir nechta variantlariga ega. Bank muassasalari moslashuvchan kreditlash shartlari va to‘lov qobiliyatini tasdiqlashning muqobil usullari bilan maxsus dasturlarni taklif etadi.

    Joriy kredit shartlari va mikroqarzlar bo‘yicha bank takliflari

    O‘zbekiston moliya muassasalari 2025-yilda ishsizlar uchun mahsulotlar qatorini sezilarli darajada kengaytirdi. Mikroqarzning asosiy parametrlari:

    • Kreditlash summalari – 2 mln so‘mdan (tezkor onlayn kreditlar) 100 mln so‘mgacha (ko‘chmas mulk garovi ostida). Ta’minotsiz mikroqarzning o‘rtacha miqdori 5-15 million so‘mni tashkil etadi.
    • Qaytarish muddatlari – 3 oydan (tezkor kreditlar) 5 yilgacha (ishsizlar uchun ipoteka dasturlari). Mashhur variant – 12-24 oylik qarzlar.
    • Foiz stavkalari yillik 22 foizdan (garov evaziga) 49 foizgacha (bir zumda onlayn kreditlar) o‘zgaradi. Bozor bo‘yicha o‘rtacha ko‘rsatkich garovsiz mahsulotlar uchun 30-35% ni tashkil etadi.

    Turonbank: mol-mulkni garovga olgan holda qarzlar

    Bozor yetakchilaridan biri ishsizlarga qulay shartlarni taklif qiladi:

    • Yillik 29% dan yuqori stavka
    • Avtomobil garovi ostida 50 million so‘mgacha bo‘lgan summa
    • Ko‘chmas mulk qiymatining 70% gacha olish imkoniyati

    Ariza 1-3 ish kunida tasdiqlanadi, minimal kredit muddati – 6 oy.

    Mikrokreditbank: ishsizlar uchun maxsus dasturlar

    Rasmiy ish joyi bo‘lmagan fuqarolar uchun noyob takliflar:

    • 27-28% ta’minotsiz foiz stavkasi
    • Kafil mavjud bo‘lganda 20 million so‘mgacha cheklov
    • Birinchi to‘lovni kechiktirish bilan moslashuvchan to‘lov jadvali

    Rasmiylashtirish uchun faqat pasport va shaxsni tasdiqlovchi har qanday hujjat talab qilinadi.

    Xalq banki: ma’lumotnomalarsiz onlayn kreditlash

    Mikroqarz olishning eng qulay usuli:

    • 25 foizdan (uzoq muddatli) 32 foizgacha (tezkor kreditlar)
    • Bo‘limga tashrif buyurmasdan maksimal summa – 15 million so‘m
    • Mobil ilova orqali 15 daqiqada yechim

    Majburiy shart – bank tizimida ro‘yxatdan o‘tish va biometrik ma’lumotlar orqali tasdiqlash.

    Qarz oluvchilarga qo‘yiladigan talablar va mikrokreditlarni tasdiqlash shartlari

    Soddalashtirilgan kreditlash sxemalariga qaramay, O‘zbekiston banklari barcha toifadagi qarz oluvchilar uchun asosiy mezonlarni belgilaydi:

    • Fuqarolik va yosh – faqat 18 yoshdan 60 yoshgacha bo‘lgan O‘zbekiston fuqarolari (ba’zi banklarda yuqori chegara 65 yoshgacha ko‘tarilgan). Chet elliklar va fuqaroligi bo‘lmagan shaxslarga mikroqarzlar berilmaydi.
    • Moliyaviy tarix – muqobil skoring uchun kamida 12 oylik faol to‘lovlar (kommunal xizmatlar, mobil aloqa, bank o‘tkazmalari) talab qilinadi. Salbiy kredit tarixi mavjud bo‘lsa, ma’qullanish ehtimoli 40-60 foizga kamayadi.
    • Texnik talablar – onlayn kreditlar faqat banklarning mobil ilovalarida ro‘yxatdan o‘tgan mijozlarga taqdim etiladi. SMS yoki biometrik tizim orqali tasdiqlash majburiydir.

    Foydali maslahat: Mikroqarz olish uchun ariza topshirishdan oldin O‘zbekiston Markaziy banki orqali kredit tarixingizni tekshiring. Hisobotdagi xatolarni tuzatish ma’qullash ehtimolini 25-30% ga oshirishi mumkin.

    Qo‘shimcha imkoniyatlar va maxsus dasturlar

    2025-yilda ishsizlar bir nechta maxsus takliflardan foydalanishi mumkin:

    • Ijtimoiy kreditlar – yillik 22 foizlik qat’iy stavkada davlat tomonidan qo‘llab-quvvatlash dasturlari. Maksimal summa – 2 yilga 10 million so‘m.
    • Mavsumiy aksiyalar – ko‘plab banklar yilning ma’lum davrlarida (odatda yanvar-fevral va sentyabr-oktyabr oylarida) stavkalarni 3-5% ga pasaytiradi.
    • Kredit ta’tillari – murakkab moliyaviy holat tasdiqlanganda to‘lovlarni 1-3 oyga kechiktirish imkoniyati.

    2025-yilda mikroqarz tanlashda turli banklarning shartlarini sinchkovlik bilan taqqoslash, yashirin komissiyalar va muddatidan oldin to‘lash uchun jarimalarga alohida e’tibor qaratish lozim. Eng maqbul strategiya – o‘z to‘lov qobiliyatingizni jiddiy xavf-xatarsiz sinab ko‘rish uchun qisqa muddatga kichik miqdorlardan (3-5 million so‘m) boshlashdir.

    2025-yilda ishsizlar uchun mikroqarzlar: rasmiy daromadsiz pulni qayerdan olish mumkin

    Joriy yilda O‘zbekistonda ishsizlar banklar va mikromoliya tashkilotlari orqali 2 mln so‘mdan 100 mln so‘mgacha mikroqarz olishlari mumkin. Yangi kreditlash qoidalari to‘lov qobiliyatini tasdiqlashning muqobil usullaridan foydalangan holda daromadlar to‘g‘risidagi ma’lumotnomasiz qarzlarni rasmiylashtirish imkonini beradi.

    Ishsizlar uchun mikrokreditlarning asosiy xatarlari va cheklovlari

    Rasmiy ishga joylashmasdan mikroqarz olishda qarz oluvchilar bir nechta muhim xavflarga duch kelishadi. Bunday mahsulotlar bo‘yicha foiz stavkalari garov ta’minoti mavjud bo‘lmaganda yillik 49% ga yetadi, bu esa ishlaydigan fuqarolar uchun standart bank takliflaridan 1,5-2 baravar yuqori.

    Garovli kreditlarni rasmiylashtirishda mol-mulkni yo‘qotishning haqiqiy xavfi mavjud – banklar to‘lovlar kechiktirilganidan 90 kun o‘tgach, garovni amalga oshirish tartibini boshlashga haqli. Statistik ma’lumotlarga ko‘ra, ishsiz qarz oluvchilarning taxminan 15 foizi birinchi yarim yillikda to‘lov muammolariga duch kelmoqda.

    Ushbu toifadagi qarz oluvchilar uchun mikroqarzlarning maksimal miqdori odatda kafillar mavjud bo‘lgan taqdirda ham 50 mln so‘m bilan cheklanadi. 30% hollarda banklar qo‘shimcha ravishda kredit sug‘urtasini talab qiladi, bu esa kreditning umumiy qiymatini 5-7% ga oshiradi.

    Ishsiz fuqarolarni kreditlashning muqobil variantlari

    Rasmiy ishga ega bo‘lmagan, ammo moliyalashtirishga muhtoj bo‘lganlar uchun muqobil yechimlar mavjud. O‘zini o‘zi band qilgan shaxs sifatida ro‘yxatdan o‘tish yillik 24 foizdan boshlab pasaytirilgan stavkalar bilan maxsus kredit dasturlariga kirish imkonini beradi. «Mikrokreditbank» bandlik markazlarida ro‘yxatdan o‘tgan fuqarolar uchun 22% lik ijtimoiy kreditlarni taklif etadi.

    Mikro moliya

    Kredit turi maks. summa Stavka Muddati Xususiyatlar
    Garovli mikroqarz 100 mln so‘m 22-29% 5 yoshgacha Mulkni baholash talab etiladi
    O‘zini o‘zi band qilganlar uchun kredit 30 mln so‘m 24-27% 3 yoshgacha Soliq idorasida registratsiya
    Ijtimoiy kredit 10 mln so‘m 22% 2 yoshgacha Faqat ro‘yxatdan o‘tgan ishsizlar uchun
    MFOga ekspress-kredit 5 mln so‘m Kuniga 1,5% 30 kungacha 15 daqiqada yechim

    2025-yilda ishsizlarni kreditlashdagi yangiliklar

    Yil boshidan buyon barcha onlayn kreditlar faqat biometrik identifikatsiya bilan rasmiylashtirilmoqda. Yangi tizim shaxsni tasdiqlash vaqtini 5 daqiqagacha qisqartirish imkonini beradi, biroq yagona biometrik ma’lumotlar bazasida oldindan ro‘yxatdan o‘tishni talab qiladi.

    Banklar garov mahsulotlari qatorini sezilarli darajada kengaytirdilar – endi ular nafaqat ko‘chmas mulk va avtomobillarni, balki qishloq xo‘jaligi texnikasi, asbob-uskunalar va ba’zi hollarda hatto kelajakdagi hosilni ham garovga oladilar. Bunday dasturlar uchun limitlar 2024-yilga nisbatan 25% ga oshdi.

    SQB Mobile, Hamkor Mobile va Uzumbank mobil ilovalari 15 million so‘mgacha mikroqarzlarni to‘liq masofaviy rasmiylashtirishni taklif etadi. Tezkor baholash texnologiyasi 20 dan ortiq parametrlarni, jumladan internet-bankingdagi faollik va kommunal to‘lovlar tarixini tahlil qiladi.

    Ekspert fikri: Markaziy bank mutaxassislari ishsizlarga kichik miqdorlardan (3-7 million so‘m) boshlashni va jarimalarsiz muddatidan oldin qaytarish imkoniyati bilan kreditlarni tanlashni tavsiya etadi. Bu ortiqcha to‘lovni minimallashtirish va to‘lov qobiliyatini tekshirish imkonini beradi.

    Mikroqarz tanlashda shartnoma shartlarini, ayniqsa kechiktirilgan jarimalar va yashirin komissiyalar haqidagi bandlarni diqqat bilan o‘rganib chiqish lozim. 2025-yilda barcha banklar shartnomaning dastlabki bo‘limlarida kreditning to‘liq qiymatini ko‘rsatishlari shart – bu ko‘rsatkich ortiqcha to‘lovni real baholashga yordam beradi.

    Bank mahsulotlariga muqobil kredit kooperativlari va o‘zaro yordam dasturlari bo‘lishi mumkin, bu yerda stavkalar odatda yillik 15-18% dan oshmaydi. Biroq, bunday variantlar kirish to‘lovlarini talab qiladi va ko‘pincha mablag‘lardan foydalanish muddatlari bo‘yicha cheklovlarga ega.

    Batafsil
    O’zbekistonda mikroqarzni qizqa vaqt ichida qaytarish bo’yicha maslahatlar
    02.12.2024
    3 daqiqa

    O’zbekistonda mikroqarzni qizqa vaqt ichida qaytarish bo’yicha maslahatlar

    Mikroqarzni qisqa vaqt ichida qaytarish qarz oluvchi uchun bir qator muhim afzalliklarga ega:

    • Moliyaviy foyda: foizlar va jarimalarni tejash.
    • Kredit tarixi: O’zbekistonning kredit reytingiga ijobiy ta’siri.
    • Ko’ngil xotirjamligi va ishonch: Qarz bilan bog’liq stressdan qochish.

    Keling, har bir nuqtani batafsil ko’rib chiqaylik:

    Moliyaviy imtiyozlar: Mikroqarzni tezda qaytarsangiz, foizlarni sezilarli darajada tejaysiz. Mikroqarzlar odatda yuqori foiz stavkalariga ega va siz qarzni to’lamasdan qancha vaqt ketsangiz, shuncha ko’p to’laysiz. Bundan tashqari, siz kechiktirilgan to’lovlardan qochasiz, bu sizning qarz miqdorini sezilarli darajada oshirishi mumkin.

    Kredit tarixi: O’zbekistonda, boshqa ko’plab mamlakatlarda bo’lgani kabi, qarz oluvchilarning kredit tarixini hisobga olish yuritiladi. Mikroqarzni o’z vaqtida to’lash kredit reytingiga ijobiy ta’sir qiladi. Bu sizga kelajakda kattaroq kreditlar olishda, masalan, avtomobil yoki ko’chmas mulk sotib olishda yordam berishi mumkin.

    Ko’ngil xotirjamligi va ishonch: to’lanmagan qarzga ega bo’lish ko’pincha stress va xavotirga sabab bo’ladi. Mikrokreditning tez qaytarilishi ushbu psixologik yukdan xalos bo’lish va moliyaviy jihatdan o’zingizni ishonchli his qilish imkonini beradi.

    Mikroqarzni tezda to’lash bo’yicha samarali maslahatlar

    Qarzni tezda to’lash uchun quyidagi maslahatlarga amal qilish tavsiya etiladi:

    Совет Описание
    Byudjet tuzing Daromad va xarajatlarni tahlil qiling, to’lash uchun maksimal mumkin bo’lgan miqdorni ajrating
    Qo’shimcha daromad manbalarini izlang Yarim kunlik ish, frilans, keraksiz narsalarni sotish
    Qayta moliyalash O‘zbekistondagi boshqa bank yoki mikromoliya tashkilotida pastroq foiz stavkasida mikrokreditni qayta moliyalashtirish imkoniyati
    Vaqtidan avval to’lash
    Kreditor bilan muzokaralar Mikromoliya tashkilotida muddatidan oldin to’lash shartlarini bilib oling va ushbu imkoniyatdan foydalaning

    Byudjet tuzing: Bu birinchi va eng muhim qadamdir. Daromad va xarajatlaringizni diqqat bilan tahlil qiling. Mikroqarzni to’lash uchun har oy ajratishingiz mumkin bo’lgan maksimal miqdorni aniqlang. Qarzingizni to’lashingiz mumkin bo’lgan miqdorni oshirish uchun keraksiz xarajatlarni kamaytiring.

    Qo’shimcha daromad manbalarini qidiring: qo’shimcha daromad olish imkoniyatlarini ko’rib chiqing. Bu bo’sh vaqtingizda yarim kunlik ish, frilansing yoki keraksiz narsalarni sotish bo’lishi mumkin. Har qanday qo’shimcha daromad mikroqarzni tezroq qaytarishga yordam beradi.

    Qayta moliyalash: O‘zbekistondagi boshqa bank yoki mikromoliya tashkilotida mikroqarzni pastroq foiz stavkasida qayta moliyalash imkoniyati haqida bilib oling.

    Erta to’lash: O’zbekistondagi ko’plab mikromoliya tashkilotlari qo’shimcha to’lovlarsiz mikroqarzni muddatidan oldin to’lash imkonini beradi. Mikromoliya tashkilotingiz bilan ushbu shartlarni tekshiring va qo’shimcha mablag’ingiz bo’lsa, ushbu imkoniyatdan foydalaning.

    Kreditor bilan muzokaralar: Agar moliyaviy qiyinchiliklarga duch kelsangiz, mikromoliya tashkiloti bilan muloqot qilishdan qochmang. To’lovni kechiktirish yoki qarzingizni qayta tuzish imkoniyatini muhokama qilish uchun ular bilan bog’laning. Ko’pgina kreditorlar mas’uliyatli qarz oluvchilarni yarim yo’lda joylashtirishga tayyor.

    Mikroqarzni oldini olish bo’yicha maslahatlar

    Mikroqarz qarzi bilan bog’liq muammolarni oldini olish uchun bir nechta asosiy qoidalarga amal qilish muhimdir:

    Faqat o’zingizga qodir bo’lgan narsani qarzga oling

    Bu moliyaviy savodxonlikning oltin qoidasi. Mikroqazr olishdan oldin moliyaviy imkoniyatlaringizni diqqat bilan baholang. Oylik byudjetingizga zarar yetkazmasdan qarzingizni o’z vaqtida to’lashingizga ishonch hosil qiling. Esda tutingki, mikroqarzlar ko’pincha yuqori foiz stavkalariga ega, shuning uchun qarzni to’lash qobiliyatiga ishonchingiz komil bo’lishi kerak.

    Imzolashdan oldin shartnoma shartlarini diqqat bilan o’rganing

    Hech qachon shartnomani to’liq o’qimasdan imzolamang. Foiz stavkasi, to’lov shartlari, kechiktirilgan to’lovlar va boshqa muhim shartlarga e’tibor bering. Agar biror narsa tushunarsiz bo’lsa, MFO xodimlariga savol berishdan tortinmang. Esingizda bo’lsin, O’zbekistonda qarz oluvchilarning huquqlarini himoya qiluvchi “Mikromoliya to’g’risida”gi qonun mavjud.

    Byudjetingizni rejalashtiring va kutilmagan xarajatlarni ta’minlang

    Barcha daromad va xarajatlaringizni hisobga oladigan moliyaviy reja tuzing. Kutilmagan holatlar uchun «xavfsizlik yostig’ini» qoldirish muhimdir. Bu kutilmagan moliyaviy qiyinchiliklarda mikroqarz bo’yicha kechikishlarning oldini olishga yordam beradi.

    Batafsil
    O’zbekistonda mikroqarz olish uchun nimani garov sifatida qo`llash mumkin
    12.02.2025
    6 daqiqa

    O’zbekistonda mikroqarz olish uchun nimani garov sifatida qo`llash mumkin

    O‘zbekistonda mikroqarz olish aslida unchalik qiyin emas. Mikroqarzlar qulayligi, rasmiylashtirish tezligi va olish qulayligi tufayli O‘zbekistonda ommabop moliyaviy vositaga aylandi. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki ma’lumotlariga ko‘ra, 2021-yilda mamlakatimizda taqdim etilgan mikroqarzlar hajmi 32 % oshib, 12,7 trillion so‘mga yetdi. Mikroqarzning o‘rtacha miqdori 3-5 million so‘m atrofida bo‘lib, muddati 30 kundan 1 yilgacha.

    Mikroqarz olishda garov kreditorning xatarlarini kamaytirish va mablag’larning qaytarilishini ta’minlash uchun zarur. Bu mikromoliya tashkilotlariga (MFO) yanada qulay shart-sharoitlarni taklif qilish imkonini beradi: pasaytirilgan foiz stavkalari (garovsiz mikroqarzga nisbatan yiliga o’rtacha 10-15 foizga past) va oshirilgan summalar (50-100 million so’mgacha).

    Garov asosida mikroqarzlarning afzalliklari

    • Pastroq foiz stavkalari (garovsiz qarzlar uchun yillik 60-100% o‘rniga 40% dan 55% gacha)
    • Katta miqdorda (1-2 milliard so‘mgacha) olish imkoniyati
    • To‘lov muddati davomiyligi (3-5 yilgacha)
    • Qarz oluvchining kredit tarixiga nisbatan kamroq talablar

    Garov asosida mikroqarzlarning kamchilklari

    • Agar kredit qaytarilmasa, garovni yo’qotish xavfi
    • Garovni baholash va sug‘urta qilish zarurati (qo‘shimcha xarajatlar garov qiymatining 1-2%)
    • Ariza topshirish jarayoni uzoqroq (garovsiz mikroqarzlarga nisbatan bir necha soat oʻrniga 1-2 kun)

    O‘zbekistonda mikroqarz olish uchun qanday garov turlari mos keladi?

    Sotiladigan buyumlar

    Avtomobil

    O‘zbekistonda mikroqarz olishda eng keng tarqalgan garov turlaridan biri avtomobil hisoblanadi. Avtomobil uchun asosiy talablar:

    • Chiqarilgan yili: 15 yildan otiq emas (aniq MFO-ga qarab)
    • Holati: texnik holati yaxshi, jiddiy shikastlanmagan
    • OSGO VTS (OSAGO) bo’yicha sug’urta mavjudligi

    Avtomobil garovini rasmiylashtirish xususitalari:

    • Mustaqil ekspert bahosi talab qilinadi (narxi taxminan 200 000 – 300 000 so’m)
    • Garov shartnomasini notariusda rasmiylashtirish (2024-yil holatiga davlat boji 600 000 – 900 000 so‘m)
    • Avtomobil egasida qoladi, lekin sotishda cheklovi bilan

    Qarz miqdori odatda avtomobilning baholangan qiymatining 60-80% ni tashkil qiladi.

    Ko’chmas mulk

    O‘zbekistonda mikroqarz olish uchun quyidagi ko‘chmas mulk qarz garovi sifatida ishlatilishi mumkin:

    • Xonadon
    • Xususiy uy
    • Yer uchastkasi (ayrim MFO-larda)
    • Tijorat ko’chmas mulki

    Ko’chmas mulkka qo’yiladigan asosiy talablar:

    • Shahar yoki chekka joylashuv
    • Barcha kommunikatsiya vositalari mavjudligi
    • Hech qanday taqiqlar yo`qligi
    • Yaxshi holat (turar joy uchun)

    Qarz miqdori odatda mulkning bozor qiymatining 50-60% gacha. Garovni ro’yxatdan o’tkazish notariusda ro’yxatdan o’tishni talab qiladi.

    Zargarlik buyumlari

    Zargarlik buyumlari quyidagi parametrlar bo’yicha baholanadi:

    • Oltinning tozaligi (odatda 585 va undan yuqori deb qabul qilinadi)
    • Mahsulot og’irligi
    • Qimmatbaho toshlarning mavjudligi

    Zargarlik buyumlariga qo’yiladigan talablar:

    • Namuna raqami mavjudligi
    • Jiddiy shikastlanmagan
    • Og’irligi kamida 5 gramm (mikromoliya tashkilotiga qarab)

    Zargarlik buyumlarini garovga qo’yish xavfi MFO-da saqlangan zargarlik buyumlarini almashtirish yoki buzish ehtimolini o’z ichiga oladi. Qarz miqdori odatda mahsulotlarning baholangan qiymatining 50-60% ni tashkil qiladi.

    Qimmatli qogozlar

    Quyidagi qimmatli qog’ozlar garov sifatida qabul qilinishi mumkin:

    • O’zbekiston davlat obligatsiyalari
    • Birjada sotiladigan O‘zbekistonning yirik kompaniyalarining aksiyalari
    • Ishonchli banklarning depozit sertifikatlari

    Qarz miqdori odatda qimmatli qog’ozlar bozor qiymatining 50-70% ni tashkil qiladi.

    Kafolatlar

    Jismoniy shaxsning kafolati

    Kafilga qo’yiladigan asosiy talablar:

    • Yoshi 21 yoshdan 65 yoshgacha
    • Rasmiy ravishda tasdiqlangan doimiy daromad
    • Yaxshi kredit tarixi
    • Joriy kredit majburiyatlari bo`lmasa

    Kredit kafilining javobgarligi:

    • Kafil qarz oluvchi bilan birgalikda javobgar bo‘ladi
    • Qarz to‘lanmagan taqdirda, qarz kafildan undirilishi mumkin
    • Kafilning javobgarligi kredit to‘liq qaytarilgunga qadar saqlanib qoladi

    Yuridik shaxsning kafolat xati

    Kafolat beruvchi yuridik shaxsga qo’yiladigan talablar:

    Критерий Требование
    Faoliyat muddati: kamida 2 yil
    Moliyaviy ahvol barqaror, moliyaviy hisobotlar bilan tasdiqlangan
    Daromad: Yiliga kamida 1 mlrd
    Kredit tarixi ijobiy
    Sud jarayoni Katta da’volar yo’q
    Soliq qarzining yo’qligi

    Kafolat xati kompaniya rahbari tomonidan imzolanishi va notarial tasdiqlanishi kerak. Kafolat miqdori odatda kompaniyaning yillik daromadining 10-15% dan oshmasligi kerak.

    To’g’ri garov turini qanday tanlash mumkin?

    O’zbekistonda qarz olishda moliyaviy imkoniyatlarni baholash

    Garov turini tanlashdan oldin moliyaviy imkoniyatlaringizni diqqat bilan baholashingiz kerak:

    • Oylik daromadingizni tahlil qiling. O’rtacha, mikroqarz bo’yicha oylik to’lov sizning daromadingizning 30-40 foizidan oshmasligi kerak. Masalan, daromadingiz 3 000 000 so’m bo’lsa, to’lov 900 000 – 1 200 000 so’mdan oshmasligi kerak.
    • Muntazam xarajatlaringiz va majburiyatlaringizni baholang. Mikroqarzni to’laganingizdan so’ng yashash uchun yetarli pulingiz bo’lishiga ishonch hosil qiling.
    • O’z aktivlaringizni hisobga oling. Agar sizda garov sifatida taqdim etishga tayyor bo’lgan qimmatbaho mulkingiz bo’lsa, bu sizga mikroqarz bo’yicha yanada qulayroq shartlarni olishga yordam beradi.
    • Mumkin bo’lgan xavflarni ko’rib chiqing. Misol uchun, agar siz mashinadan garov sifatida foydalanishni rejalashtirmoqchi bo’lsangiz, agar biror narsa noto’g’ri bo’lsa, usiz ham qila olishingizga ishonch hosil qiling.

    Mikromoliya tashkilotining shartlarini o’rganish

    O‘zbekistonda MFO-dan mikroqarz olishdan oldin shartlarni diqqat bilan o‘rganib chiqing:

    • Foiz stavkalarini solishtiring. O‘zbekistonda ular garov turi va kredit shartlariga qarab yillik 30% dan 100% gacha o‘zgarishi mumkin.
    • Qarz shartlariga e’tibor bering. Ular odatda 6 oydan 24 oygacha o’zgarib turadi, lekin ba’zi MFO-lar uzoqroq muddatlarni taklif qilishi mumkin.
    • Garovga qo’yiladigan talablarni ko’rib chiqing. Misol uchun, agar siz mashinani garov sifatida ishlatishni rejalashtirmoqchi bo’lsangiz, uning yoshi va holati qanday bo’lishi kerakligini tekshiring. Ko’pgina mikromoliya tashkilotlari garov sifatida 10-15 yildan oshmagan avtomobillarni qabul qiladi.
    • Muayyan turdagi garov uchun qancha pul olishingiz mumkinligini bilib oling. Qoida tariqasida, MFO garovning taxminiy qiymatining 50-70% miqdorida qarz beradi.
    • Garovni baholash shartlari bilan tanishing. Ba’zi MFO-lar baholashni o’zlari amalga oshiradilar, boshqalari esa mustaqil baholashni talab qilishi mumkin.
    • Garovni saqlash shartlarini tekshiring. Misol uchun, avtomobilni garovga qo’yishda, ba’zi MFO-lar uni ishlatishni davom ettirishga ruxsat berishlari mumkin, boshqalari esa uni saqlashga o’tkazishni talab qiladi.

    O‘zbekistonda mikroqarz olish uchun bilish muhim bo‘lgan xavf va nyuanslar

    Mikroqarzni qaytarmasangiz nima bo’ladi?

    O‘zbekistonda mikroqarz to‘lamaslik jiddiy oqibatlarga olib kelishi mumkin:

    • garovni yo’qotish. MFO qarzni to’lash uchun garovni sotish huquqiga ega.
    • Salbiy kredit tarixi. Kredit byurosiga qarzni kechiktirish to’g’risida ma’lumot beriladi, bu kelajakda kredit olishda qiyinchiliklarga olib keladi.
    • Sud jarayoni. MFO qarzni majburiy undirish uchun sudga da’vo qilishi mumkin.
    • Qo’shimcha xarajatlar. Asosiy qarzga qo’shimcha ravishda siz jarimalar, jarimalar va sud xarajatlarini to’lashingiz kerak bo’ladi.

    Jarimalar va penyalar

    O‘zbekistonda kechiktirilgan mikroqarzlar uchun jarima va penyalar qonun va shartnoma shartlari bilan tartibga solinadi:

    Тип санкции Максимальный размер Период начисления
    Jarima Kechiktirilgan to’lov summasining 50% gacha Kechiktirilgan taqdirda bir martalik to’lov
    Penya Kuniga kechiktirilgan to’lov summasining 0,1% gacha Har bir kechikish kuni uchun
    Jarima va penyalarning umumiy miqdori Qarz summasining 50% dan oshmasligi kerak Shartnomaning butun muddati uchun

    Shuni ta’kidlash kerakki, jarima va penyalarning aniq miqdori MFO va shartnoma shartlariga qarab farq qilishi mumkin.

    O‘zbekistonda qarz olish uchun murojaat qilishda shartnomani diqqat bilan o‘rganish muhimligi

    Sizning manfaatlaringizni himoya qilish uchun mikroqarz shartnomasini diqqat bilan o’rganish juda muhim:

    • Foiz stavkasi: ko’rsatilgandek ekanligiga ishonch hosil qiling. O‘zbekistonda mikroqarzlar bo‘yicha stavka yiliga 30-100% tashkil etadi.
    • Qarz muddati: Sizning to’lov imkoniyatlaringizga mos kelishini tekshiring.
    • To‘lov jadvali: to‘lovlarni qanchalik tez-tez va qanday miqdorda amalga oshirish kerakligini bilib oling (mikroqarzni to‘lash muddatini qanday uzaytirish mumkinligini bilib oling).
    • Muddatidan oldin to’lash shartlari.
    • Jarimalar: kechiktirilgan to‘lovlar uchun jarimalar va penyalar miqdorini aniqlang.
    • Garovni sotish shartlari: MFO qanday va qachon garovni undirib qo’yishi mumkin.

    Shartnomadagi «kichik bosma xarflar» ga alohida e’tibor bering. U muhim shartlarni o’z ichiga olishi mumkin, masalan:

    Условие Возможные нюансы
    Garov sug’urtasi MFO qarz oluvchi hisobidan garovni sug’urtalashni talab qilishi mumkin
    Foiz stavkasining o’zgarishi Muayyan sharoitlarda MFO stavkasini bir tomonlama o’zgartirish imkoniyati
    Qo’shimcha to’lovlar Hisobni saqlash yoki SMS-xabarnomalar uchun yashirin to’lovlar
    Qarzni uzaytirish shartlari Qarz muddatini uzaytirishda mumkin bo’lgan cheklovlar yoki qo’shimcha to’lovlar

    Esda tutingki, shartnomani diqqat bilan o’rganish va uning barcha bandlarini tushunish kelajakda yoqimsiz kutilmagan hodisalar va moliyaviy muammolardan qochishingizga yordam beradi. Agar shartnomaning biror bandi sizga tushunarli bo‘lmasa, Zaimer.uz xodimlariga savol berishdan tortinmang.

    Batafsil
    2025-yilda O‘zbekistonda talabalar va yoshlar uchun kreditlar
    15.08.2025
    7 daqiqa

    2025-yilda O‘zbekistonda talabalar va yoshlar uchun kreditlar

    2025-yilda O‘zbekistonda ta’lim kreditlash tizimi yangi rivojlanish bosqichiga ko‘tarildi. Davlat 8,3 mingta loyiha orqali 292 mingta ish o‘rni yaratadigan yoshlar dasturlari uchun rekord darajadagi 35 milliard dollar ajratdi.

    1. Davlat dastaklari

    2025-yil O‘zbekistonda ta’limni moliyalashtirish uchun tub burilish yili bo‘ldi. Prezident Shavkat Mirziyoyev talabalarni qo‘llab-quvvatlashga yondashuvni tubdan o‘zgartirgan bir qator farmonlarni imzoladi:


    • Dunyoning TOP 300 oliy o‘quv yurtlari talabalari uchun 20 000$ gacha imtiyozli kreditlar. O‘zbekiston tarixida birinchi marta banklar xalqaro ta’lim uchun bunday katta miqdorda mablag‘ bera boshladi.

    • «El-yurt umidi» jamg‘armasi 2024-yilga nisbatan STEM (fan, texnologiya, muhandislik, matematika) yo‘nalishlari uchun kvotalarni 3 barobarga oshirdi.

    • Beruniy nomidagi xalqaro maktab har yili 3000 nafar istiqbolli o‘quvchilarni, jumladan, kam ta’minlangan oilalarning 300 nafar farzandini tayyorlashni boshladi.

    Qiziqarli fakt

    2025-yilda O‘zbekiston talabalar soni bo‘yicha dunyoning eng yaxshi 500 ta oliy o‘quv yurtida Markaziy Osiyoda birinchi o‘rinni egalladi: 30 kishi eng yaxshi 10 ta, 500 kishi eng yaxshi 100 ta, 1500 kishi eng yaxshi 300 ta oliy o‘quv yurtida tahsil olmoqda.

    2. Ta’lim krediti

    2025-yilda ta’lim kreditlari tizimi turli toifadagi talabalar uchun moslashuvchan shart-sharoitlarni taklif etadi:

    2.1. Imtiyozli stavkalar

    Yiliga 0%

    Yetim bolalar va I-II guruh nogironlari uchun. Kreditning butun muddati davomida foizlardan to‘liq ozod qilish.

    14% yillik

    Talaba qizlar uchun – standart bozor stavkalaridan 4-6 foizga past.

    Markaziy bank asosiy stavkasi

    Qolgan toifadagi talabalar uchun. 2025-yil iyul oyida 17 foizni tashkil etadi.

    2.2. Kredit shartlari

    Kurs Moliyalashtirish Talablar
    1-kurs Shartnoma qiymatining 100% O‘zlashtirish shartlarisiz
    2-6 kurslar Narxning 80% gacha O‘rtacha ball ≥3

    Ta’lim kreditlarini qaytarish muddati 15 yilgacha, shu jumladan o‘qishni tugatgandan keyin 7 yilgacha uzaytirildi. Bu bitiruvchilarga ishga joylashish va moliyaviy ahvolini barqarorlashtirish uchun yetarli vaqt beradi.

    «2025-yilda biz ta’lim kreditlari tizimini butunlay qayta ko‘rib chiqdik. Endi har bir iqtidorli yosh, oilaning moliyaviy ahvolidan qat’i nazar, O‘zbekistonda yoki xorijda sifatli ta’lim olishi mumkin.»

    – O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligining rasmiy bayonoti

    2.3. Kreditni qanday rasmiylashtirish mumkin

    2025-yilda ta’lim kreditini rasmiylashtirish jarayoni maksimal darajada soddalashtirildi:

      1. Talim-krediti.mf.uz yoki my.gov.uz:cite[3]

    portali orqali onlayn ariza berish

    1. Hujjatlarni tasdiqlash:
      • Pasport yoki ID karta
      • OTM bilan shartnoma
      • Daromadlar haqida ma’lumotnoma (ota-onalar/vasiylar uchun)
    2. Murojaat 3-5 ish kuni ichida ko‘rib chiqiladi
    3. To‘g‘ridan-to‘g‘ri ta’lim muassasasi hisobiga pul o‘tkazish

    Bilish muhim

    2025-yildan boshlab ta’lim kreditlari faqat kunduzgi ta’lim shakli talabalariga beriladi. Ushbu o‘zgarish byudjet mablag‘laridan foydalanish samaradorligini oshirishga qaratilgan.

    3. Qo‘shimcha imkoniyatlar

    Ta’lim kreditlaridan tashqari, 2025-yilda O‘zbekiston talabalari boshqa qo‘llab-quvvatlash dasturlaridan foydalanishlari mumkin:

    • 1
      «Yoshlar biznesi» dasturi – o‘z biznesingizni rivojlantirish uchun 100 million so‘mgacha (~8 000$) 14% lik kreditlar
    • 2
      Xorijda amaliyot o‘tash – har yili 100 nafar yosh mutaxassis yetakchi xalqaro kompaniyalarga o‘qishga yuboriladi
    • 3
      Startap grantlari – «Eng yaxshi ijodiy g‘oya» tanlovi orqali talabalarning biznes g‘oyalarini amalga oshirish uchun 300 million so‘mgacha

    2025-yilda O‘zbekiston talabalarining 68 foizi ta’lim uchun kredit dasturlaridan foydalanadi. Davlat iste’dodli yoshlarni qo‘llab-quvvatlash uchun rekord darajadagi 1,2 trillion so‘m (≈100 million dollar) ajratdi.

    1. Ta’limni imtiyozli kreditlash davlat dasturi

    2024-yil may oyidan boshlab O‘zbekistonda Prezidentning PF-82-son Farmoniga muvofiq yangilangan ta’lim kreditlash tizimi joriy etildi. 2025-yildagi asosiy o‘zgarishlar:

    • 1
      Moliyalashtirish limiti oshirildi – birinchi kurs talabalari uchun shartnoma qiymatining 100% gacha va 2-6 kurs talabalari uchun 80% gacha
    • 2
      Imtiyozli toifalar kengaytirildi – endi nafaqat yetimlar, balki oyiga 2 million so‘mdan kam daromadga ega bo‘lgan oilalarning farzandlari uchun ham yillik 0% to‘lash imkoniyati mavjud
    • 3
      Tarmoq kvotalari joriy etildi – kreditlarning 45 foizi STEM-mutaxassisliklari (texnik va tabiiy fanlar) uchun zaxiralangan

    Ta’lim kredit statistikasi

    Oliy ta’lim vazirligining 2025-yil iyul oyi ma’lumotlariga ko‘ra:

    • 3,2 ming talaba chet elda o‘qish uchun kredit oldi
    • 14 500 ta ariza 0% chegirma bilan tasdiqlandi
    • Qarz oluvchilarning 78 foizi talabalar (imtiyozli stavka 14%)
    • O‘rtacha kredit miqdori – 28 mln so‘m (≈2300$)

    2. Yetakchi universitetlarda o‘qish uchun kredit dasturlari

    2025-yildan boshlab O‘zbekistonda dunyoning eng yaxshi oliy o‘quv yurtlarida ta’lim olishni moliyalashtirish bo‘yicha maxsus dastur amal qiladi:

    Jahonning eng yaxshi 300 ta universiteti uchun

    Chegarasi: yiliga 20 000$ gacha

    Kvota: yiliga 3000 ta joy

    Ustuvorlik: texnik mutaxassisliklar

    Kam ta’minlangan talabalar uchun

    Chegarasi: yiliga 25 000$ gacha

    Kvota: 300 ta maxsus joy

    Shartlar: ishga kirgandan keyin to‘liq qaytarish

    2.1. Tayyorgarlikning ustuvor yo‘nalishlari

    2025-yilda O‘zbekiston iqtisodiyoti uchun strategik ahamiyatga ega bo‘lgan mutaxassisliklarga alohida e’tibor qaratilmoqda:

    Yo‘nalish Kvota ulushi maks. summa Bonuslar
    Energiya va qayta tiklanadigan manbalar 25% 25 000$ stipendiyaga +10%
    Transport va logistika 20% $22,000 Kafolatlangan amaliyot
    Shaharsozlik va aqlli shahar 15% $20,000 Hukumatdan mentor

    «2025-yilda biz birinchi marta kam ta’minlangan oilalardan chiqqan talabalar uchun alohida kvotalar ajratdik. Endilikda 300 nafar iqtidorli yoshlar ota-onalarining moliyaviy ahvolidan qat’i nazar, dunyoning eng yaxshi oliy o‘quv yurtlarida tahsil olishlari mumkin bo‘ladi.»

    – Oliy ta’lim vaziri o‘rinbosari

    3. 2025-yilda ta’lim krediti olish

    Talaba kreditini rasmiylashtirish tartibi soddalashdi, biroq quyidagi tafsilotlarga e’tibor qaratish talab etiladi:

    3.1. Bosqichma-bosqich ko‘rsatma

    1

    Dasturni tanlash

    Kredit turini (mahalliy/xalqaro) aniqlang va mezonlarga mosligini tekshiring

    2

    Hujjatlarni tayyorlash

    Pasport, oliy ta’lim muassasasi bilan shartnoma, oilaviy daromad ma’lumotnomasi, akademik yutuqlar

    3

    Talabnoma yuborish

    Talim-krediti.mf.uz portali orqali yoki 12 ta vakolatli bank filiallarida

    4

    Mablag‘ olish

    Tasdiqlangandan keyin 10 ish kuni ichida to‘g‘ridan-to‘g‘ri universitetga o‘tkazish

    Rasmiylashtirishdan oldin bilish muhim

    • Arizani ko‘rib chiqish muddati – kredit turiga qarab 5 dan 15 ish kunigacha
    • Xalqaro dasturlar uchun oliy ta’lim muassasasiga qabul qilinganlik tasdig‘i talab etiladi
    • Imtiyozli toifalar maqomini tasdiqlovchi hujjatlarni taqdim etishi kerak
    • Muddatidan oldin to‘lash 1 yillik o‘qishdan keyin jarimalarsiz amalga oshiriladi

    Yoshlarni moliyaviy qo‘llab-quvvatlash: 2025-yilda O‘zbekiston talabalari va tadbirkorlari uchun kredit dasturlari

    2025-yilda O‘zbekistonda yoshlarni ta’lim va biznesga kreditlash tizimi yangi rivojlanish bosqichiga ko‘tarildi. Davlat iqtidorli talabalar va yosh tadbirkorlarni qo‘llab-quvvatlash uchun rekord darajadagi 1,2 trillion so‘m (≈100 million dollar) ajratdi.

    Yosh tadbirkorlar uchun biznes kreditlari: startaplar va innovatsiyalar

    O‘zbekiston yosh tadbirkorlari 2025-yilda startaplar va kichik biznesni qo‘llab-quvvatlash uchun ishlab chiqilgan maxsus kredit dasturlaridan foydalanishlari mumkin. Ushbu moliyaviy vositalar innovatsion g‘oyalarni muvaffaqiyatli tijorat loyihalariga aylantirishga yordam beradi.

    Dastur maks. summa Stavka Muddati Xususiyatlar
    «Kelajakka qadam» 100 mln so‘m (~$8,000) 14% 5 yil Har qanday biznes g‘oyalar uchun
    «Startap yoshlar» 50 mln so‘m (~$4,000) 10% 3 yil Faqat IT-loyihalar uchun

    «Kelajakka qadam» dasturi yosh tadbirkorlarga o‘z biznesini rivojlantirish uchun 100 million so‘mgacha mablag‘ olish imkonini beradi. Ushbu mablag‘lar asbob-uskunalar sotib olish, binolarni ijaraga olish yoki marketing faoliyati uchun ishlatilishi mumkin. Dasturning o‘ziga xos xususiyati dastlabki 6 oyda imtiyozli davr bo‘lib, bunda faqat kredit bo‘yicha foizlar to‘lanadi.
    IT-startaplar uchun yillik 10 foizlik pasaytirilgan foiz stavkasi bilan «Startap-yoshlar» maxsus dasturi ishlab chiqilgan. Ushbu tashabbus O‘zbekistonning raqamli iqtisodiyotini qo‘llab-quvvatlashga qaratilgan bo‘lib, yosh dasturchilar, dizaynerlar va texnologiya sohasidagi boshqa mutaxassislarga o‘z loyihalarini amalga oshirishda yordam beradi.

    «2025 yilda yoshlar tadbirkorligini qo‘llab-quvvatlashga alohida e’tibor qaratdik. Har bir iqtidorli yosh boshlang‘ich kapitaldan qat’i nazar, o‘z biznes g‘oyalarini amalga oshirish imkoniyatiga ega bo‘lishi kerak.»

    – O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi vakili

    Kreditlarni rasmiylashtirish tartibi: raqamli yechimlar va hujjatlar

    2025-yilda yoshlar uchun ta’lim va biznes kreditlarini olish jarayoni maksimal darajada sodda va shaffof bo‘ldi. Jarayonning asosiy qismi rasmiy davlat portallari orqali onlayn tarzda o‘tkaziladi.

    Ta’lim krediti olish uchun ariza berish uchun talim-krediti.mf.uz maxsus portaliga tashrif buyurish yoki my.gov.uz yagona davlat xizmatlari portalidan foydalanish lozim. Ushbu platformalar so‘rovnomani to‘ldirish, hujjatlar skanerini yuklash va real vaqt rejimida ariza holatini kuzatish imkonini beradi.

    Qarz oluvchilarga qo‘yiladigan asosiy talablar O‘zbekiston fuqaroligi va kunduzgi ta’limni o‘z ichiga oladi. Ijtimoiy himoyaga muhtoj oilalardan bo‘lgan talabalar uchun soddalashtirilgan shartlar mavjud – ularga garov yoki kafillar talab qilinmaydi. Buning o‘rniga davlat bunday kreditlar bo‘yicha kafil bo‘ladi.

    Kredit rasmiylashtirish uchun zarur hujjatlar

    Ta’lim kreditlari uchun pasport yoki ID-karta, ta’lim muassasasi bilan tuzilgan shartnoma va oilaning daromadlari to‘g‘risidagi ma’lumotnoma talab qilinadi. Biznes kreditlari batafsilroq hujjatlar to‘plamini, jumladan biznes-reja, moliyaviy bashoratlar va kasbiy malakani tasdiqlovchi hujjatlarni talab qiladi.

    Arizani ko‘rib chiqish muddati kredit turi va tizimning yuklanganligiga qarab 3 kundan 10 ish kunigacha. Eng qizg‘in davrlarda (avgust-sentyabr) murojaatlarning ko‘pligi sababli ishlov berish vaqti 15 kungacha cho‘zilishi mumkin.

    Ariza ma’qullangach, mablag‘lar to‘g‘ridan-to‘g‘ri ta’lim muassasasi yoki biznes-loyiha hisob raqamiga o‘tkaziladi. Bu kredit mablag‘laridan maqsadsiz foydalanish imkoniyatini istisno qiladi va pullarning aynan ta’limga yoki tadbirkorlik faoliyatini rivojlantirishga sarflanishini kafolatlaydi.

    Batafsil
    Avtokreditlash O‘zbekistonda kreditlash bozorining o‘sishining yetakchisi
    21.06.2024
    3 daqiqa

    Avtokreditlash O‘zbekistonda kreditlash bozorining o‘sishining yetakchisi

    Jismoniy shaxslar uchun avtokredit – bu mashinaga yillab pul yeg`masdan, hoziroq olishning eng qulay usuli. Mashina uchun tejashga urinishda siz inflyatsiyaga duch kelishingiz mumkin, bu sizning jamg’armalaringizni «yeb qo’yadi». Kredit rasmiylashtirish uchun ariza topshirib, hozirda mashina haydash va bir necha yil davomida teng bo‘lib to‘lash foydaliroqdir.

    Toshkentdagi iste’mol krediti va avtokredit o’rtasidagi farq nima?

    Avtomobil krediti – bu o’ziga xos xususiyatlarga ega bo’lgan maqsadli kredit turi:

    • Garov. Xarid qilingan mashina garov sifatida xizmat qiladi. Bank oldidagi qarzingizni to’lamaguningizcha, mashinani sotish/hayriya/almashtirish mumkin emas. Agar qarz oluvchi kreditni to’lashni to’xtatsa yoki to’lovlarni muntazam ravishda kechiktira boshlasa, bank avtomobilni olish huquqiga ega.
    • Maqsad. Bankdan avtokredit olish transport vositasini sotib olish uchun maxsus qarz mablag’larini berishni o’z ichiga oladi. Deyarli har doim bank to’g’ridan-to’g’ri sotuvchiga pul o’tkazadi. Agar qarz oluvchiga mablag’ berilgan bo’lsa, ular faqat mashina sotib olishga sarflanishi kerak. Agar xarajatlar ko’zda tutilmagan bo’lsa, qarz beruvchi shartnomada ko’rsatilgan muddatdan oldin foizlar bilan birga butun kreditni yopishni talab qilishga haqli.
    •    Maxsus so’rov. Ko’pincha jismoniy shaxslarga avtokreditlar ma’lum bir dastur uchun beriladi: faqat ma’lum bir mamlakatda ishlab chiqarilgan, ma’lum bir marka yoki modeldagi yangi avtomobil uchun. Agar qarz oluvchi dastur shartlariga mos kelmaydigan avtomobilni tanlasa, kredit tasdiqlanmasligi yoki boshqa shartlar taklif qilinishi mumkin.
    • Sug’urta. Deyarli 100% hollarda, transport vositasi uchun kredit olishda sug’urta qilish kerak – to’liq kompleks sug’urta. Bu bankka baxtsiz hodisa yoki o’g’irlik holatlarida xarajatlarni minimallashtirish imkonini beradi.Ba’zan banklar sug’urta narxini umumiy kredit miqdoriga kiritishni taklif qilishadi. Bunday holda, kredit bo’yicha ortiqcha to’lov yuqoriroq bo’ladi, chunki foizlar siyosat narxiga ham undiriladi.

    O’zbekistonda qayerdan avtokredit olish mumkin?

    Mashina sotib olish uchun bank yoki avtosalonga murojaat qilishingiz mumkin. Bankdan qarz olish:

    • Bank bilan hamkorlik qilib, istalgan avtosalonga borishingiz mumkin.
    • Bitimni yakunlashdan oldin, bankning litsenziyasi borligiga ishonch hosil qiling.
    • Barcha shartlarni o’qing, qanday jarimalar yoki kechikish to’lovlari nazarda tutilganligini, jismoniy shaxslar uchun avtokreditni muddatidan oldin to’lash mumkinmi, «kredit ta’tillari» bormi, bank komissiyasining miqdori qancha ekanligini bilib oling.
    • Barcha hujjatlarni tayyorlang. Odatda, butun ro’yxat bankning saytida joylashtirilgan. Standart to’plam: pasport, haydovchilik guvohnomasi, qarz oluvchining ariza shakli, daromadni tasdiqlovchi hujjat, kafilning mavjudligi. Agar qo’shimcha daromadingiz bo’lsa – yarim kunlik ish, mulkni ijaraga berish, buni ham ko’rsatish lozim.
    • Bank bilan iloji boricha halol bo’ling. Agar sizda o’tgan kreditlar yoki boshqa «xatoliklar» bo’yicha kechikishlar bo’lsa, bu haqda bizga xabar bering. Kredit tarixingizni tekshirganda, bank buni bilib oladi va u darhol kreditni rad etadi.
    • Tasdiqlangandan so’ng, agar bank ushbu turdagi avtokreditga ruxsat bersa, avtosalonda yoki o’zingizdan avtomobil tanlang. Naqd pulsiz to’lov usuli va sotuvchi tafsilotlari ko’rsatilganligiga ishonch hosil qiling.
    • Shundan so’ng bank bilan shartnoma tuziladi, sug’urta beriladi.
    • Bank pulni sotuvchiga o’tkazadi va avtomobilni topshirish va qabul qilish dalolatnomasi tuziladi.

    Avtosalonda kredit olish uchun ariza berish:

    • Avtosalon qaysi banklar bilan hamkorlik qilayotgani va jismoniy shaxslarga avtokredit olish uchun maslahatchi bilan maslahatlashib olishingiz kerak.
    • Hujjatlarni olib keling. Ko’pincha talab qilinadigan hujjatlar bank bilan bir xil.
    • Ilova ma’qullangandan so’ng, dastlabki shartlar o’zgarganligini tekshiring.
    • Agar hamma narsa yaxshi bo’lsa, siz dastlabki to’lovni amalga oshirishingiz va sug’urta qilishingiz mumkin.
    • Kredit shartnomasi va avtomobilni qabul qilish sertifikatini imzolang.
    Batafsil

    Biz cookie-fayllardan foydalanamiz. Sayt ishini yaxshilash va sizga ko‘proq imkoniyatlar taqdim etish uchun. Saytdan foydalanishda davom etish orqali cookie-fayllardan foydalanish shartlariga rozilik bildirasiz.